Cel badania Pomiar stężenia białka wiążącego witaminę D (Vitamin D Binding Protein, DBP) w surowicy pozwala określić zdolność organizmu do transportu i magazynowania witaminy D. Wynik jest przydatny przy ocenie dostępności biologicznej witaminy D, zwłaszcza w stanach, w których jej poziom może być zaburzony, np. choroby wątroby, nerek, ciąża, zaburzenia immunologiczne oraz w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu.
Wskazania kliniczne Diagnostyka niedoboru lub niewystarczającego poziomu witaminy D (ICD‑10: E55.9). Ocena przyczyn niskiego poziomu 25‑OH‑witamina D przy jednoczesnym prawidłowym poziomie tego metabolitu. Choroby wątroby i nerek, w których produkcja lub utrata DBP może być zmieniona. Stany zwiększonego wydzielania DBP, np. Monitorowanie pacjentów z zespołami autoimmunologicznymi i zapalnymi, w których DBP pełni funkcję regulacyjną.
Badania w ramach oceny czynników ryzyka i mechanizmów neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD) oraz innych zaburzeń neurorozwojowych. Metoda Stężenie DBP oznacza się w surowicy metodą immunologicznego pomiaru, najczęściej immunonefelometrii (nephelometria) lub testem ELISA. Test wykorzystuje przeciwciała monoklonalne specyficzne dla ludzkiego DBP, które tworzą kompleksy wykrywalne optycznie. Analiza przeprowadzana jest na automacie laboratoryjnym zgodnie z wytycznymi producenta.
Interpretacja wyników Wartości prawidłowe – zależą od laboratorium, typowo 200‑600 mg/L. Obniżone stężenie DBP – może wskazywać na choroby wątroby, nefropatię (np. zespół nerkowego), utratę białka w przewodzie pokarmowym, przewlekłe stany zapalne lub zwiększone zapotrzebowanie w okresie wzrostu. Podwyższone stężenie DBP – obserwuje się w ciąży, przy stosowaniu estrogenów, w niektórych stanach zapalnych oraz w niektórych nowotworach.
Znaczenie w kontekście neurorozwojowym – niskie poziomy DBP mogą ograniczać dostępność wolnej (bioaktywnej) witaminy D, co jest powiązane z zaburzeniami rozwoju mózgu i może wpływać na ryzyko wystąpienia ASD. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagana specjalna dieta ani post. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego w ciągu 24 h przed pobraniem oraz zapewnić prawidłowe oznakowanie próbki (surowica).
Próbkę pobiera się z żyły, po odwirowaniu uzyskuje się surowicę, którą należy przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium nie później niż w ciągu 24 h od pobrania.