Cel badania Test służy do oznaczenia ilości białka wiążącego witaminę D (vitamin D binding protein, VDBP) w próbce moczu. VDBP jest głównym nośnikiem metabolitów witaminy D w krwiobiegu; jego utrata z moczem może wskazywać na uszkodzenie bariery kłębuszkowo‑czołowej, zwiększoną przepuszczalność błony filtracyjnej lub zaburzenia metabolizmu witaminy D.
Wskazania kliniczne Ocena przyczyn białkomoczu (ICD‑10 N39.0) – szczególnie gdy podejrzewa się utratę białek niskiej masy cząsteczkowej. Diagnostyka niedoboru witaminy D (ICD‑10 E55.9) w kontekście zwiększonej utraty VDBP w moczu. Monitorowanie pacjentów z chorobami nerek, takimi jak nefropatia cukrzycowa, kłębuszkowe zapalenie nerek czy zespół nerczycowy. Badanie u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (np.
ASD, ADHD), u których obserwuje się częste niedobory witaminy D i potencjalne nieprawidłowości nerkowe. Metoda Analiza odbywa się metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunochemiczną z zastosowaniem przeciwciał monoklonalnych specyficznych dla ludzkiego VDBP. Próbka moczu jest najpierw odwirowana, a supernatant poddawany analizie w serii standardów i kontrolnych próbek, co pozwala na określenie stężenia VDBP w jednostkach mg/L lub µg/L.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania. Zaleca się pobranie pierwszego oddania moczu porannego, aby uzyskać najbardziej skoncentrowany wynik. Próbka powinna być dostarczona do laboratorium w ciągu 4‑6 h od pobrania lub przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, jeśli transport jest dłuższy.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zazwyczaj Podwyższony poziom VDBP w moczu – sugeruje zwiększoną przepuszczalność błony filtracyjnej kłębuszków nerkowych, co może występować w białkomocy, nefropatii cukrzycowej, zespołach nerczycowych oraz w niektórych chorobach autoimmunologicznych. Obniżony lub niewykrywalny poziom – może wskazywać na niski poziom VDBP w surowicy (np. w ciężkiej niewydolności wątroby) lub na bardzo małą utratę białka w moczu.
Powiązania z zaburzeniami neurorozwojowymi W badaniach obserwowano, że dzieci z autyzmem (ASD) i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi często mają niższe stężenia witaminy D w surowicy. Utrata VDBP w moczu może nasilać ten niedobór, wpływając na rozwój mózgu i funkcje immunologiczne. Dlatego oznaczenie VDBP w moczu może stanowić dodatkowy element oceny ryzyka niedoboru witaminy D u tej grupy pacjentów.