Cel badania Określenie stężenia białka wiążącego retinol (RBP) w surowicy krwi. RBP jest głównym nośnikiem retinolu (witamina A) z wątroby do tkanek obwodowych, a jego poziom odzwierciedla zarówno zapasy witaminy A, jak i funkcję wątroby oraz nerek.
Wskazania kliniczne Ocena niedoboru witaminy A (ICD‑10: E50) Monitorowanie terapii witaminowej i suplementacji retinolu Ocena funkcji wątroby przy chorobach wątrobowych, marskości, zapaleniach Diagnostyka zaburzeń nerkowych wpływających na eliminację RBP Stan zapalny i ostre fazy białkowe (RBP może wzrastać jako białko ostrej fazy) W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – niedobór witaminy A i zaburzenia szlaku retinoidowego są powiązane z rozwojem mózgu; pomiar RBP może wspierać ocenę stanu odżywienia i potencjalnych czynników ryzyka w ASD, PANS/PANDAS oraz innych zaburzeniach rozwojowych.
Metoda Badanie wykonywane jest na surowicy pobranej z krwi żylnej. Najczęściej stosowaną metodą jest immunologiczny test ilościowy, np. immunonefelometria lub ELISA, który pozwala na precyzyjne określenie stężenia RBP (wyrażane w mg/dl lub µmol/l). Interpretacja wyników Stężenie obniżone – sugeruje niedobór witaminy A, niedożywienie, ciężką chorobę wątroby, zespół nerczycowy lub utratę białek w przewodzie pokarmowym.
Stężenie podwyższone – może wystąpić w przebiegu ostrej fazy zapalnej, przy niewydolności nerek (zahamowanie eliminacji RBP) lub przy nadmiernym spożyciu witaminy A (hiperwitaminoza A). Wartości graniczne zależą od laboratorium, typowo przyjmuje się zakres referencyjny 30‑70 mg/dl dla dorosłych; w populacji dzieci i osób z zaburzeniami rozwojowymi interpretacja powinna uwzględniać wiek, stan odżywienia i ewentualne choroby współistniejące.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagana specjalna diety; zaleca się jednak unikanie dużych dawek suplementów witaminy A oraz pokarmów bogatych w retinol (np. wątroba, żółtka) w ciągu 24 h przed badaniem, aby nie zakłócić wyniku. Pobranie krwi żylnej odbywa się w warunkach standardowych, przy użyciu probówki bez dodatku antykoagulantu (do uzyskania surowicy). Materiały biologiczne Krew żylna – surowica.