Cel badania Analiza ilościowa całkowitego białka Tau (total Tau) w płynie mózgowo‑rdzeniowym (CSF) lub w surowicy krwi ma na celu wykrycie uszkodzenia aksonów oraz ocenić aktywność procesów neurodegeneracyjnych. Zwiększone stężenie Tau jest markerem uszkodzenia strukturalnego neuronu, co wspomaga różnicowanie otępień, urazów mózgu oraz badanie współistniejących zmian neurodegeneracyjnych u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wskazania kliniczne Diagnostyka różnicowa otępień, w tym choroby Alzheimera, otępienia czołowo‑skroniowego oraz otępienia z ciałami Lewy’ego. Ocena stopnia uszkodzenia mózgu po urazie (wstrząśnienie mózgu, krwotok podtwardówkowy, uraz zamknięty). Monitorowanie postępu choroby neurodegeneracyjnej oraz efektywności terapii modyfikujących przebieg choroby.
Badania przesiewowe u osób z ASD, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi w celu wykluczenia współistniejących procesów neurodegeneracyjnych. Ocena stanu zapalnego ośrodkowego układu nerwowego w kontekście zespołów neuropsychiatrycznych. Materiał biologiczny Płyn mózgowo‑rdzeniowy pobrany w trakcie standardowej punkcji lędźwiowej (zazwyczaj 2‑4 ml, pobranie w warunkach aseptycznych).
Surowica lub osocze krwi – stosowane w laboratoriach dysponujących wysokoczułymi testami immunologicznymi (np. chemiluminescencyjnym immunoassayem). Metoda analityczna Stężenie Tau oznacza się najczęściej metodą immunoenzymatyczną ELISA lub chemiluminescencyjnym immunoassayem (CLIA) wykorzystującym monoklonalne przeciwciała skierowane przeciw całkowitemu Tau. Testy są kalibrowane względem międzynarodowych standardów (np.
WHO‑IS) co zapewnia porównywalność wyników pomiędzy laboratoriami. Niektóre nowoczesne platformy oferują jednoczesny pomiar phosphorylowanego Tau (p‑Tau), co zwiększa diagnostyczną wartość badania. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem CSF nie wymaga się specjalnej diety; zaleca się jednak 24 h abstynencji od leków przeciwzapalnych (ibuprofen, naproksen) oraz od leków przeciwzakrzepowych, które mogą wpływać na jakość próbki.
W przypadku pobrania surowicy – 8‑12 godzinny post (woda pitna dozwolona), unikanie intensywnego wysiłku fizycznego i spożycia alkoholu w dniu badania. Wskazane jest poinformowanie lekarza o przyjmowanych lekach, szczególnie immunosupresyjnych oraz sterydach, które mogą modulować poziom biomarkerów. Interpretacja wyników Wartości referencyjne zależą od użytego materiału i metody, ale przybliżone zakresy dla CSF wynoszą: Norma: 0‑350 pg/ml.