Cel badania Pomiar całkowitego białka w płynie stawowym służy do określenia, czy płyn ma charakter egzudatu (zwiększona zawartość białka) czy transudatu (niskie stężenie białka). Wynik pomaga w rozróżnieniu stanów zapalnych, infekcyjnych oraz chorób ogólnoustrojowych wpływających na przepuszczalność błony stawowej. Wskazania kliniczne Podejrzenie zapalenia stawów: reumatoidalne (ICD‑10 M05‑M06), zapalenie stawów związane z infekcją (M00‑M01), dna (M10‑M11).
Krystaliczne zapalenia stawów, np. Infekcje bakteryjne lub grzybicze stawów. Urazy stawów i pooperacyjne oceny płynu. Zespoły obrzękowe i ocena przyczyn obrzęków w obrębie kończyn. Choroby ogólnoustrojowe wpływające na poziom białka: niewydolność nerek (N17‑N19), niewydolność wątroby (K71‑K74), stany hipoproteinemiczne. Monitorowanie skuteczności terapii przeciwzapalnej lub antybiotykowej.
Materiał biologiczny Badanie wymaga pobrania płynu stawowego w ilości 0,5‑1 ml, pobranego aseptycznie podczas artroskopii lub nakłucia stawu. Próbka powinna być niezwłocznie dostarczona do laboratorium, najlepiej w temperaturze pokojowej. Metoda Stężenie białka oznacza się najczęściej metodą biuretową lub turbidymetryczną na automatycznych analizatorach biochemicznych.
Metoda biuretowa opiera się na tworzeniu kompleksu pomiędzy jonami miedzi a wiązaniami peptydowymi, co powoduje zmianę absorbancji w zakresie 540‑560 nm. Kalibracja odbywa się przy użyciu standardowych roztworów białka (np. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: 2‑4 g/dl (20‑40 g/L) w płynie stawowym. Wzrost (>4 g/dl): wskazuje na egzudat – typowy dla zapalenia, infekcji, urazu, chorób autoimmunologicznych.
Obniżenie (: sugeruje transudat – może wynikać z niewydolności serca, chorób nerek, hipoalbuminemii, zespołu nerczycowego. Stosunek albuminy do globulin może dodatkowo pomóc w rozróżnieniu przyczyn zwiększonego białka. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego ani postu. Pacjent powinien być poinformowany o procedurze pobrania płynu stawowego oraz o konieczności zachowania aseptyczności.
W miarę możliwości zaleca się odstawienie leków przeciwzapalnych (np. NSAID) na 24 h przed zabiegiem, aby nie zniekształcały wyniku.