Cel badania Białko C‑reaktywne (CRP) jest głównym markerem ostrej fazy, którego poziom wzrasta w odpowiedzi na zapalenie, infekcję lub uszkodzenie tkanek. Test CRP‑hs (high‑sensitivity) charakteryzuje się podwyższoną czułością, co pozwala na wykrycie bardzo małych stężeń (poniżej 0,5 mg/L) i ocenić subkliniczną aktywność zapalną. Wskazania kliniczne Ocena ryzyka rozwoju chorób układu sercowo‑naczyniowego, zwłaszcza u osób bez objawów klinicznych.
Monitorowanie przebiegu i intensywności chorób zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroby autoimmunologiczne czy przewlekłe infekcje. Wsparcie diagnostyczne w stanach podwyższonego ryzyka infekcyjnego (np. Badanie stanu zapalnego u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), gdzie podwyższony poziom CRP może wskazywać na współistniejące procesy immunologiczne.
Kontrola skuteczności terapii przeciwzapalnych i modyfikacji stylu życia (dieta, aktywność fizyczna). Materiał biologiczny Do badania pobiera się krew żylna, z której otrzymuje się surowicę. Zazwyczaj wymaga się 2‑3 ml materiału. Metoda Analiza przeprowadzana jest metodą immunoturbidymetryczną lub immunochemiluminescencyjną, wykorzystującą przeciwciała monoklonalne przeciw CRP. Test posiada: Zakres pomiarowy od 0,1 mg/L do 20 mg/L (lub wyższy w zależności od platformy).
Limit wykrywalności Wysoką powtarzalność i precyzję (CV Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi zaleca się: Post 8‑12 godzin (najlepiej na czczo) – nie wpływa to znacząco na wynik, ale ułatwia ewentualne jednoczesne badania lipidowe. Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu w ciągu 24 h przed pobraniem, gdyż mogą podwyższyć poziom CRP. Wstrzymanie leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, aspiryna) na 24 h, o ile nie jest to przeciwwskazane klinicznie.
Interpretacja wyników Wartości referencyjne (zależne od laboratorium) zazwyczaj wynoszą: CRP‑hs – brak wyraźnego stanu zapalnego, niskie ryzyko sercowo‑naczyniowe. 0,3‑1,0 mg/L – podwyższona aktywność zapalna, umiarkowane ryzyko. > 1,0 mg/L – znaczący stan zapalny, zwiększone ryzyko chorób sercowo‑naczyniowych i konieczność dalszej diagnostyki.
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych podwyższone CRP‑hs może sugerować: Obecność przewlekłego stanu zapalnego, który może wpływać na przebieg i nasilenie objawów autyzmu lub PANS/PANDAS. Potrzebę rozważenia dodatkowych badań immunologicznych oraz ewentualnej modyfikacji terapii przeciwzapalnej. Wynik powinien być zawsze interpretowany w połączeniu z pełnym wywiadem klinicznym i innymi badaniami laboratoryjnymi.