Cel badania Test ma na celu wykrycie w próbce moczu wolnych łańcuchów lekkich immunoglobulin klasy kappa lub lambda, znanych jako białko Bence‑Jones. Obecność tych monoklonalnych fragmentów jest charakterystyczna dla patologii plazmocytowych, takich jak szpiczak mnogi, plazmocytoma, makroglobulina Waldenstroma oraz pierwotna amiloidoza AL. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie nowotworów komórek plazmatycznych (szpiczak mnogi, plazmocytoma).
Ocena ryzyka nefropatii wywołanej odkładaniem wolnych łańcuchów lekkich w kłębuszkach nerkowych. Rozpoznanie pierwotnej amiloidozy typu AL. Kontrola efektywności terapii (chemioterapia, leki celowane, immunoterapia) u pacjentów ze znanymi chorobami plazmocytowymi. Wsparcie oceny stanu immunologicznego u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie obserwuje się podwyższoną częstość nieprawidłowości autoimmunologicznych.
Materiał badania Świeża lub zamrożona próbka moczu – najczęściej poranna lub 24‑godzinowa zbiórka. Minimalna objętość: 10 ml; zalecane 20‑30 ml, aby zapewnić wystarczającą ilość białka do analizy. Metoda Immunofiksacja (IEF – immunoelectrophoresis) polega na rozdzieleniu białek w żelu elektroforetycznym, a następnie ich wykryciu przy użyciu przeciwciał skierowanych przeciwko łańcuchom lekkim kappa i lambda.
Technika pozwala nie tylko potwierdzić obecność wolnych łańcuchów, ale także określić ich typ, co ma znaczenie prognostyczne i terapeutyczne. Przygotowanie pacjenta Zbiórka moczu porannego (pierwszy oddany po przebudzeniu) lub 24‑godzinowa – unika się zanieczyszczenia krwią. W 24 h przed pobraniem unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości białka.
Nie przyjmować leków przeciwzapalnych, antybiotyków ani suplementów wapnia bez konsultacji lekarza, gdyż mogą wpływać na wynik. Próbkę transportować w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium w ciągu 24 h, lub zamrozić przy –20 °C przy dłuższym czasie transportu. Interpretacja wyników Negatywny wynik – brak wykrywalnych wolnych łańcuchów lekkich w moczu; zmniejsza prawdopodobieństwo choroby plazmocytowej, choć nie wyklucza jej całkowicie.
Pozytywny wynik – wykryto białko Bence‑Jones (kappa lub lambda). Wymaga dalszej oceny ilościowej w surowicy oraz badań obrazowych (RTG, MRI kości) w celu ustalenia stadium i zakresu choroby. Stosunek kappa/lambda powyżej normy (zwykle > 3:1 lub W kontekście ASD – pozytywny rezultat może sugerować potrzebę szerszej oceny immunologicznej, ponieważ niektóre badania wykazują zwiększoną częstość nieprawidłowości immunologicznych u osób z autyzmem.