Cel badania Badanie stężenia beta‑2‑mikroglobuliny (β2‑M) w płynie mózgowo‑rdzeniowym ma na celu ocenę stanu bariery krew‑mózg oraz wykrycie aktywności procesów zapalnych, immunologicznych lub nowotworowych w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN).
Podwyższone wartości β2‑M mogą świadczyć o uszkodzeniu bariery, infekcji, demielinizacji, nowotworach mózgu lub o nasilonej odpowiedzi immunologicznej, co jest istotne przy diagnostyce chorób współistniejących z autyzmem (ASD), zespołem PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Wskazania kliniczne Podejrzenie zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych (np. bakteryjne, wirusowe, grzybicze).
Ocena aktywności choroby demielinizacyjnej (stwardnienie rozsiane, neuromyelitis optica). Diagnostyka nowotworów ośrodkowego układu nerwowego (np. Monitorowanie przebiegu i leczenia chorób neurozapalnych. Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym ASD oraz PANS/PANDAS, w celu oceny potencjalnego komponentu zapalnego. Ocena funkcji bariery krew‑mózg przy podejrzeniu uszkodzenia neurologicznego po urazie lub udarze.
Metoda Stężenie β2‑M w CSF oznacza się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunonefelometrią (nephelometria). Próbka płynu mózgowo‑rdzeniowego pobierana jest w warunkach sterylnych podczas standardowej punkcji lędźwiowej. Wynik wyrażany jest w miligramach na litr (mg/L) lub mikrogramach na mililitr (µg/mL). Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj 0,5–1,5 mg/L, choć zakres referencyjny może się różnić w zależności od laboratorium.
Podwyższone stężenie: sugeruje uszkodzenie bariery krew‑mózg lub aktywność procesów zapalnych. Może wystąpić w: infekcjach CNS (np. zapalenie opon mózgowo‑rdzeniowych, zapalenie mózgu), chorobach demielinizacyjnych, nowotworach OUN, zespole PANS/PANDAS oraz niektórych przypadkach ASD, gdzie obserwuje się podwyższony poziom markerów zapalnych, przewlekłych chorobach autoimmunologicznych.
Obniżone stężenie: rzadko spotykane, może wskazywać na ciężką niewydolność układu immunologicznego lub ciężką niewydolność nerek, które wpływają na poziom β2‑M w płynach ustrojowych. Przygotowanie pacjenta Punktura lędźwiowa nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego.