Cel badania Analiza ma na celu wyznaczenie ilości BDNF (brain‑derived neurotrophic factor) w materiale biologicznym – surowicy lub osoczu – jako wskaźnika aktywności neurotroficznej mózgu. BDNF jest kluczowym czynnikami wspierającym przeżycie neuronów, neurogenezę, synaptogenezę oraz plastyczność synaptyczną, a także procesy uczenia i pamięci.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD), PANS/PANDAS oraz innych zaburzeń spektrum neuropsychiatrycznego. Ocena ryzyka, postępu i ewentualnej odpowiedzi na leczenie w chorobach neurodegeneracyjnych (np. choroba Alzheimera, stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona). Badanie wpływu interwencji terapeutycznych – terapia behawioralna, farmakoterapia, suplementacja, programy aktywności fizycznej – na neuroplastyczność.
Wspomaganie diagnostyki i monitoringu stanów psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia lękowe, PTSD oraz ocena po urazach mózgu. Uzupełniające badanie w zespołach metabolicznych i zapalnych, które mogą modulować poziom BDNF (np. otyłość, cukrzyca typu 2, stany zapalne). Materiał biologiczny Surowica – pobrana po odwirowaniu krwi w probówce zawierającej koagulant (np. Osocze – pobrane w probówce z antykoagulantem (EDTA, heparyna, cytrynian).
Objętość próbki: 2‑5 ml krwi, z której po centrifugacji uzyskuje się 0,5‑1 ml surowicy lub osocza. Metoda Stężenie BDNF określa się najczęściej metodą immunoenzymatyczną typu „sandwich” (ELISA) wykorzystującą przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko specyficznym epitopom BDNF. Alternatywnie dostępne są platformy multiplex (Luminex) oraz immunoassay o wysokiej czułości (MSD), które umożliwiają jednoczesną analizę kilku markerów neurotroficznych.
Typowy zakres pomiarowy wynosi 5‑200 ng/ml, a dolna granica wykrywalności (LOD) to ok. Analiza jest przeprowadzana w warunkach 20‑25 °C, a wyniki podaje się w jednostkach ng/ml lub pg/ml, w zależności od użytego zestawu. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga postu; zaleca się pobranie krwi w stanie spoczynku, najlepiej rano.
Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, stresu emocjonalnego oraz spożycia kofeiny w ciągu 24 h przed pobraniem, gdyż te czynniki mogą podnosić poziom BDNF. Próbkę pobiera się do probówki o pojemności 5‑10 ml, po czym następuje centrifugacja (1500 g, 10 min, 4 °C). Surowicę lub osocze należy natychmiast zamrozić w temperaturze –80 °C lub przechowywać w –20 °C nie dłużej niż 24 h, aby zapobiec degradacji białka.