Przejdź do treści

Badanie w kierunku jaj owsika

Cel badania Test ma na celu wykrycie jaj owsika (Enterobius vermicularis) w materiale pobranym z okolicy odbytu oraz w stolcu. Potwierdzenie ich obecności pozwala na rozpoznanie owsicy – jednej z najczęściej spotykanych infekcji pasożytniczych zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Wskazania kliniczne Świąd odbytu nasilający się w nocy, prowadzący do drapania i samoinfekcji. Dolegliwości żołądkowo‑jelitowe: bóle brzuszne, nudności, wymioty, utrata apetytu, spadek masy ciała.

Problemy ze snem, nadpobudliwość, trudności w koncentracji – objawy, które mogą nasilać się u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym spektrum autyzmu (ASD). Objawy sugerujące powikłania owsicy, np. zapalenie wyrostka robaczkowego (gorączka, ostry ból w prawym dole biodrowym). Zapalenia narządów rodnych u dziewcząt i kobiet (pochwa, macica, jajowody) wynikające z przeniesienia pasożyta.

Przewlekłe lub nawracające dolegliwości żołądkowo‑jelitowe, których przyczyna nie jest wyjaśniona innymi badaniami. Przygotowanie pacjenta i pobranie materiału Badanie powinno być przeprowadzone rano, zaraz po przebudzeniu i przed myciem rąk lub ciała. Należy użyć jednorazowego przylepca (przezroczysta taśma klejąca) dostępnego w aptekach. Procedura krok po kroku: Delikatnie odkleja się kawałek przylepca ze szkiełka. Rozchyla fałdy skórne wokół ujścia odbytu.

Przykłada się przylepiec do skóry, lekko dociskając, aby zebrać jaja znajdujące się na powierzchni. Po kilku sekundach przylepiec odkleja się i przykleja do nowego szkiełka, unikając pęcherzyków powietrza. W miarę możliwości pobiera się jednocześnie próbkę kału (minimum 2 g) do analizy mikroskopowej metodą koncentracji. Metoda laboratoryjna Przygotowane szkiełko z przylepcem jest badane pod mikroskopem świetlnym przy powiększeniu 100‑400×.

Parazytolog rozpoznaje jaja owsika po ich charakterystycznym kształcie (owalne, lekko spłaszczone) oraz rozmiarze 50‑60 µm. Próbka kału poddawana jest klasycznej metodzie koncentracji (np. metoda formaliny‑etylenu) oraz barwieniu (np. metodą Giemsy), co zwiększa wykrywalność jaj w stolcu. Interpretacja wyniku Negatywny (‑) – nie stwierdzono jaj owsika.

Przy utrzymujących się objawach klinicznych zaleca się powtórzenie testu 2‑3 razy w odstępach 48 h, ponieważ jaja nie zawsze pojawiają się w każdej próbce. Pozytywny (+) – obecność jaj potwierdza zakażenie owsicą. Należy rozpocząć leczenie przeciwpasożytnicze (np. mebendazol, albendazol) oraz rozważyć badanie i ewentualne leczenie domowników.