Cel badania Badanie BTA (kod ICD: ALLOBTA) ma na celu jednoczesne wykrycie: auto‑przeciwciał (autoanty‑cian) przyłączających się do własnych krwinek czerwonych – istotnych przy autoimmunologicznej anemii hemolitycznej (AIHA); allo‑przeciwciał (alloanty‑cian) skierowanych przeciw antygenom obcych erytrocytów – kluczowych przy ocenie ryzyka reakcji transfuzjowych, hemolizy noworodka (HDN) oraz planowaniu bezpiecznej transfuzji.
Wskazania kliniczne objawy hemolizy: żółtaczka, spadek hemoglobiny, podwyższony bilirubin pośredni, zwiększona aktywność LDH; podejrzenie autoimmunologicznej anemii hemolitycznej lub po transfuzji; przygotowanie do podania krwi, płytek lub osocza – konieczność wykluczenia alloanty‑cian; monitorowanie pacjentów po przeszczepie szpiku kostnego lub po intensywnej immunoterapii; badanie noworodka w sytuacji podejrzenia choroby hemolitycznej noworodka (HDN); wyjaśnienie nieprawidłowych wyników morfologii krwi; osoby z autyzmem (ASD) i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których obserwuje się dysregulację układu odpornościowego, częste występowanie autoanty‑cian oraz zwiększone ryzyko reakcji hemolitycznych po szczepieniach lub suplementacji.
Materiał biologiczny surowa krew pełna (2–3 ml) pobrana z żyły – wykorzystywana do bezpośredniego testu antyglobulinowego (DAT); osocze lub surowica (2–3 ml) – do testu przeglądowego (screeningu) alloanty‑cian. Metoda Badanie składa się z dwóch odrębnych etapów: Bezpośredni test antyglobulinowy (DAT, test Coombs’a) – erytrocyty pacjenta są kolejno myte, a następnie inkubowane z antyserum anty‑ludzką globuliną (IgG i/lub C3).
Obserwuje się aglutynację lub rozerwanie komórek, co świadczy o przyłączeniu immunoglobulin lub kompleksu dołyku do powierzchni erytrocytów. Test przeglądowy przeciwciał (screening) – w osoczu lub surowicy miesza się próbkę z panelem komórek testowych pokrytych najczęściej występującymi antygenami grup krwi (A, B, D, K, Fya, Fyb, Jka, Jkb itp.). Po inkubacji i dodaniu antyserum obserwuje się aglutynację lub hemolizę, co wskazuje na obecność alloanty‑cian.
W przypadku pozytywnego wyniku testu przeglądowego przeprowadza się dalszą identyfikację przy użyciu panelu antygenowego, aby określić specyficzny antygen i dobrać kompatybilną krew. Interpretacja wyników Pozytywny DAT – wykryto przyłączenie IgG i/lub C3 do własnych erytrocytów; sugeruje AIHA, reakcję po transfuzji lub hemolizę wywołaną lekami. Negatywny DAT – brak dowodów na immunologiczną hemolizę; nie wyklucza innych przyczyn anemii.
Pozytywny test przeglądowy – w próbce obecne są alloanty‑ciany; wymaga identyfikacji i ewentualnego dostosowania planu transfuzji. Negatywny test przeglądowy – nie stwierdzono allo‑przeciwciał w badanej próbce. Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagane specjalne przygotowanie dietetyczne. Zaleca się: unikanie podawania leków przeciwzakrzepowych (np.