Cel badania Badanie osadu w PMR ma na celu ocenę komórek, białek, mikroorganizmów oraz innych elementów stałych obecnych w płynie mózgowo‑rdzeniowym. Wynik pozwala na wczesne rozpoznanie i różnicowanie chorób zapalnych, infekcyjnych i krwotocznych mózgu oraz oceny stanu zapalnego w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, takich jak ASD, PANS i PANDAS.
Wskazania kliniczne Podejrzenie zapalenia opon mózgowych lub mózgu (bakteryjnego, wirusowego, grzybiczego) Objawy zespołu Guillain‑Barré, zapalenia mózgu lub zapalenia rdzenia Ustalenie przyczyny krwawienia podpajęczynówkowego (np.
krwotok podpajęczynówkowy, krwiak podtwardówkowy) Diagnostyka neuroinfekcji w przebiegu PANS/PANDAS oraz innych zaburzeń autoimmunologicznych układu nerwowego Ocena postępu choroby neurodegeneracyjnej lub monitorowanie leczenia immunomodulującego Badanie kontrolne po leczeniu antybiotykowym lub sterydowym w przypadkach zapalenia CNS Materiał biologiczny Badanie wykonywane jest na płynie mózgowo‑rdzeniowym pobranym w ramach standardowej nakłucia lędźwiowego.
Do analizy wykorzystuje się 1–2 ml płynu, który następnie poddawany jest wirowaniu w celu uzyskania osadu. Metoda Centryfugacja pobranego PMR przy 1500 g przez 10 min w temperaturze pokojowej Otrzymany osad rozprowadzany na szkiełku i barwiony metodami: barwienie May‑Grünwald‑Giemsa, barwienie metodą Gram oraz, w razie potrzeby, specjalistyczne barwienia (np.
Ziehl‑Neelsen, PAS) Analiza mikroskopowa pod kątem liczby i rodzaju leukocytów, erytrocytów, eozynofilów, limfocytów, obecności bakterii, grzybów, wirusów, kryształów lub innych struktur patologicznych Opcjonalnie wykonanie immunofluorescencji lub testów PCR na wybrane patogeny (np.
Borrelia, HSV, enterowirusy) Interpretacja wyników Liczba leukocytów – podwyższona (powyżej 5 komórek/µl) sugeruje zapalenie lub infekcję; dominacja neutrofili wskazuje na bakteryjne zapalenie opon, natomiast limfocyty – na wirusowe lub autoimmunologiczne procesy. Erytrocyty – obecność krwinek czerwonych może świadczyć o krwotoku podpajęczynówkowym, urazie lub zaburzeniach naczyniowych.