Cel badania Ocena mikroskopowa rozmazu krwi obwodowej ma na celu szczegółową analizę morfologii komórek krwi – erytrocytów, leukocytów i płytek – oraz wykrycie ewentualnych nieprawidłowości, takich jak zmiany kształtu, wielkości, obecność ciałek inkluzyjnych, pasożytów czy komórek nowotworowych. Badanie wspomaga diagnozowanie stanów zapalnych, infekcji, zaburzeń hematologicznych oraz oceny wpływu procesów immunologicznych na zaburzenia neurorozwojowe, w tym ASD, PANS/PANDAS.
Wskazania kliniczne Objawy anemii (zmęczenie, bladość, duszność) Objawy infekcji lub stany zapalne (gorączka, bóle, podwyższona liczba leukocytów) Monitorowanie terapii hematologicznej (np. chemioterapia, immunoterapia) Diagnostyka zaburzeń krwiotwórczych (leukemia, szpiczak mnogi, mielodysplazja) Ocena reakcji immunologicznej w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym podejrzenia PANS/PANDAS Badanie w przypadkach podejrzenia pasożytów krwi (np.
malaria, babeszjoza) Metoda Próbka krwi pobrana do probówki z antykoagulantem EDTA jest używana do przygotowania cienkiego rozmazu na szkiełku mikroskopowym. Rozmaz jest natychmiast suszony, a następnie barwiony metodą May‑Grünwald‑Giemsa lub Wrighta. Po przygotowaniu szkiełka poddawane jest ocenie pod mikroskopem świetlnym przy powiększeniu 1000× (obiektyw olejowy).
Analiza obejmuje: Ocena morfologii erytrocytów (kształt, objętość, obecność ciałek inclusyjnych) Różnicowanie i liczenie leukocytów (neutrofile, limfocyty, monocyty, eozynofile, bazofile) Ocena wielkości i morfologii płytek krwi Wykrywanie nieprawidłowych komórek (np.
blast, komórki atypowe) Poszukiwanie pasożytów lub ich form wewnątrzkomórkowych Interpretacja wyników Interpretacja opiera się na porównaniu obserwowanych cech z ustalonymi normami: Erytrocyty – prawidłowy kształt (bikonkawowy), jednorodny rozkład wielkości; odchylenia mogą wskazywać na niedobory żelaza, choroby wątroby, niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego.
Leukocyty – prawidłowy rozkład procentowy (≈ 55‑70 % neutrofilów, 20‑40 % limfocytów, 2‑8 % monocytów, Płytki – prawidłowa liczba (150‑400 × 10⁹/L) oraz jednorodny wygląd; nieprawidłowości (np. wielkość, agranulacje) mogą świadczyć o zaburzeniach krzepnięcia. Komórki nieprawidłowe – obecność blastów, komórek atypowych lub pierwotnych może wskazywać na nowotwory krwi lub stany przednowotworowe. Paszożyty – wykrycie form pasożytniczych wymaga dalszej diagnostyki i leczenia.