Cel badania Celem jest identyfikacja w materiale kałowym jaj, cyst, trofozoitów oraz innych stadiów rozwojowych pasożytów jelitowych, które mogą wywoływać infekcje, przewlekłe biegunki, bóle brzuszne oraz wpływać na układ immunologiczny i neurologiczny pacjenta. Wskazania kliniczne Przewlekłe lub nawracające biegunki, bóle brzucha, wzdęcia, nudności. Objawy ze strony układu pokarmowego po podróży do regionów o podwyższonym ryzyku pasożytniczym.
Podwyższony poziom eozynofilii w morfologii krwi. Osoby z obniżoną odpornością (np. po przeszczepach, choroby autoimmunologiczne, leczenie immunosupresyjne). Dzieci i dorośli z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym z ASD, u których często występują problemy trawienne i nietolerancje pokarmowe. Rozpoznanie i monitorowanie przebiegu zespołów PANS/PANDAS, które mogą współistnieć z zakażeniami pasożytniczymi.
Wystąpienie objawów alergicznych lub skórnych nieodpowiadających innym przyczynom. Materiał biologiczny Świeży stolec – zaleca się pobranie trzech oddzielnych próbek w kolejnych dniach, co zwiększa prawdopodobieństwo wykrycia pasożyta. Próbki należy umieścić w szczelnym pojemniku; przy transporcie krótszym niż 2 h wystarczy temperatura pokojowa, a przy dłuższym – chłodzenie w 2‑8 °C.
Do analizy przydatne są także próbki wodorowęglanowe (formalinowo-eterowe) w celu zachowania struktury jaj. Metoda Badanie mikroskopowe – bezpośrednia obserwacja wycinków kału pod świetle świetlnym po przygotowaniu szkieł. Techniki koncentracji, takie jak flotacja w roztworze cukrowym lub sedymentacja w roztworze formalinowo‑eterowym, podnoszą czułość wykrywania. Barwienie trichomezyną lub innymi metodami specjalistycznymi umożliwia lepszą wizualizację struktur pasożytniczych.
Testy immunologiczne (ELISA) – wykrywanie antygenów pasożytów, stosowane przy niskim stopniu zarażenia. Metody molekularne (PCR) – dostępne w wybranych laboratoriach, pozwalają na identyfikację gatunkową oraz wykrycie DNA pasożyta. W niektórych przypadkach można zastosować metodę immunofluorescencji do szybkiego oznaczania antygenów. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego oczyszczenia jelit (np.
Unikać leków przeciwpasożytniczych, probiotyków oraz antybiotyków przez minimum 14 dni przed pobraniem próbki. W dniu pobrania unikać ciężkostrawnych, tłustych potraw oraz alkoholu. W przypadku małych dzieci zapewnić czyste, jednorazowe pojemniki i pomóc w pobraniu próbki pod nadzorem rodzica. Jeśli pacjent przyjmuje leki przeciwzapalne lub sterydy, należy o tym poinformować laboratorium – mogą wpływać na wynik.