Cel badania Analiza kału pod kątem obecności cyst oraz trofozoitów ameb, zwłaszcza patogennej Entamoeba histolytica. Wynik pozwala na szybkie ustalenie, czy pacjent wymaga terapii przeciwpasożytniczej oraz na monitorowanie przebiegu choroby. Wskazania kliniczne Objawy ze strony przewodu pokarmowego: biegunka (często krwawa i śluzowa), bóle brzucha, wzdęcia, nudności, gorączka.
Przewlekłe lub nawracające dolegliwości żołądkowo‑jelitowe, które nie ustępują po standardowym leczeniu. Podróże do obszarów o wysokiej endemicznosci amebiozy (np. Azja Południowo‑Wschodnia, Afryka Subsaharyjska, Ameryka Łacińska). Osoby z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym z autyzmem (ASD), u których obserwuje się dysbiozę jelitową i podejrzewa się wpływ infekcji pasożytniczych na objawy behawioralne. Stany osłabionej odporności, np.
po przeszczepach, w chorobach nowotworowych lub w trakcie terapii immunosupresyjnej. Materiał biologiczny Świeża próbka stolca – minimum 5 g stałego kału lub 3 ml płynu kałowego. Zaleca się pobranie od 3 do 5 oddzielnych porcji w odstępie 24‑48 h, aby zwiększyć czułość wykrycia, szczególnie w przypadkach o niskiej intensywności wydalania cyst.
Metoda Mikroskopia tradycyjna – barwienie metodą trichromatyczną, Lugola lub Giemsa w celu uwidocznienia charakterystycznych cyst i trofozoitów. Testy immunologiczne – ELISA lub immunochromatografia wykrywające antygeny amebowe w kale, co podnosi czułość badania. Reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR) – molekularna identyfikacja DNA E. histolytica oraz odróżnienie go od niepatogennych gatunków E. PCR umożliwia także wykrycie niskich poziomów patogenu, niewidocznych w mikroskopii.
Techniki koncentracji – metoda formalin‑eteru lub flotacji w celu zwiększenia liczby obserwowanych elementów w próbce. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem kału należy: Unikać przyjmowania leków przeciwpasożytniczych, antybiotyków oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych przez co najmniej 7 dni. Nie stosować diety ubogiej w błonnik i tłuszcze; zaleca się spożywanie zwykłych posiłków.
Zachować wysoką higienę przy pobieraniu próbki – czyste pojemniki, unikanie kontaktu z moczem lub innymi płynami. W przypadku dzieci – zapewnić wsparcie rodzica przy pobieraniu, aby uniknąć zanieczyszczenia próbki. Interpretacja wyników Pozytywny wynik – stwierdzenie cyst lub trofozoitów E. histolytica potwierdza aktywną infekcję i wskazuje na konieczność leczenia (np. metronidazol, tinidazol, nitazoksanid).