Cel badania Analiza ilościowa białka PD‑L1 (Programmed Death‑Ligand 1), które hamuje aktywację limfocytów T poprzez punkt kontrolny PD‑1/PD‑L1. Wynik pozwala ocenić, czy nowotwór może odpowiedzieć na leki immunomodulujące, takie jak pembrolizumab, nivolumab, atezolizumab czy durvalumab. Wskazania kliniczne Nowotwory płuc, w tym niedrobnokomórkowy rak płuca (NSCLC) oraz drobnokomórkowy rak płuca.
Rak głowy i szyi, czerniak, rak pęcherza moczowego, rak nerki, rak żołądka, rak przełyku oraz inne nowotwory, w których rozważa się terapię inhibitorami PD‑1/PD‑L1. Udział w badaniach klinowych oceniających inhibitory punktów kontrolnych. Pacjenci z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, PANS/PANDAS), u których zdiagnozowano nowotwór wymagający immunoterapii – wynik wspiera decyzję terapeutyczną.
Materiał biologiczny Świeża lub zamrożona tkanka nowotworowa pobrana podczas biopsji, resekcji lub excyzji. Minimalna ilość – co najmniej 100 komórek nowotworowych widocznych w jednym polu mikroskopowym przy 400‑krotnym powiększeniu. Dokumentacja powinna zawierać informacje o lokalizacji guza, historii leczenia i ewentualnych terapiach przedoperacyjnych.
Metoda Standardowo stosuje się immunohistochemię (IHC) z monoklonalnymi przeciwciałami przeciw PD‑L1, najczęściej klonami 22C3, 28‑8, SP263 lub SP142. Procedura obejmuje: Przygotowanie preparatu parafinowego i odbarwienie (deparafinizacja). Inkubację z wybranym przeciwciałem anty‑PD‑L1. Detekcję sygnału enzymatycznego (DAB) oraz kontrastowanie hematoksyliną. Ocena procentowego udziału komórek nowotworowych z błonową barwą – wskaźnik Tumor Proportion Score (TPS).
W niektórych laboratoriach w celu potwierdzenia wyników IHC stosuje się techniki molekularne, takie jak ilościowy PCR (qPCR) lub hybrydyzację in situ (ISH), które wykrywają mRNA PD‑L1. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych przygotowań klinicznych. Należy jedynie zadbać o prawidłowe pobranie i oznaczenie próbki oraz o aktualność dokumentacji klinicznej.
Interpretacja wyników Wynik podawany jest jako procent komórek nowotworowych wykazujących dodatnią barwę błonową (TPS): TPS wynik negatywny – niska prawdopodobność korzyści z inhibitorów PD‑1/PD‑L1. TPS 1–49 %: niski lub umiarkowany poziom – decyzja terapeutyczna zależy od typu nowotworu i aktualnych wytycznych. TPS ≥ 50 %: wysoki poziom – silny wskaźnik skuteczności terapii inhibitorami PD‑1/PD‑L1.