Cel badania Analiza długości telomerów w leukocytach ma na celu określenie wieku biologicznego organizmu oraz ocenić stopień przyspieszonego starzenia komórkowego. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, PANS/PANDAS oraz innych chorób współistniejących, skrócone telomery mogą wskazywać na zwiększoną podatność na stres oksydacyjny i zaburzenia immunologiczne. Wskazania kliniczne Ocena przyspieszonego procesu starzenia w chorobach przewlekłych.
Monitorowanie wpływu terapii immunomodulacyjnych i antyoksydacyjnych. Badanie ryzyka rozwoju zaburzeń neurorozwojowych u dzieci i młodzieży. Wspomaganie diagnozy w przypadkach niejasnych przyczyn zmęczenia, osłabienia odporności lub zaburzeń metabolicznych. Kontrola efektów interwencji żywieniowych i stylu życia (np. aktywność fizyczna, suplementacja).
Metoda Do oceny długości telomerów najczęściej stosuje się jedną z dwóch technik: qPCR (quantitative Polymerase Chain Reaction) – pomiar stosunku sygnału telomerowego do sygnału referencyjnego (genomowego), co pozwala na szybkie i ilościowe oszacowanie średniej długości telomerów w populacji leukocytów.
Flow‑FISH (Fluorescence In Situ Hybridization w cytometrii przepływowej) – pozwala na jednoczesne oznaczenie długości telomerów i identyfikację konkretnych podtypów komórek krwi, co zwiększa precyzję wyniku. Materiał badawczy: 5 ml krwi żylnej pobranej do probówki z antykoagulantem EDTA, przechowywane w temperaturze 2‑8 °C i dostarczone do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego ani postu.
Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu emocjonalnego w ciągu 24 h przed pobraniem krwi, aby nie wpływać na krótkoterminowe zmiany w dynamice telomerów. Interpretacja wyników Wynik podawany jest jako średnia długość telomerów (kb) lub wskaźnik T/S (stosunek sygnału telomerowego do sygnału referencyjnego).
Interpretacja zależy od grupy wiekowej i populacji referencyjnej: Wartość w granicach normy – wskazuje na wiek biologiczny zbliżony do wieku kalendarzowego. Wartość poniżej normy – może świadczyć o przyspieszonym starzeniu komórkowym, zwiększonym stresie oksydacyjnym, zaburzeniach immunologicznych oraz podwyższonym ryzyku wystąpienia zaburzeń neurorozwojowych.