Cel badania Określenie ilościowe stężenia atomoksetyny w surowicy krwi żylnej. Badanie umożliwia kontrolę prawidłowego dawkowania, ocenę przyjmowania leku przez pacjenta oraz wykrycie potencjalnej toksyczności lub interakcji lekowych. Wskazania kliniczne Monitorowanie terapii atomoksetyną u pacjentów z ADHD (ICD‑10: F90) oraz innych zaburzeń neurorozwojowych, w tym ASD (ICD‑10: F84). Ocena przyjmowania leku w sytuacjach niepewności co do zgodności pacjenta z zaleceniami.
Badanie przy podejrzeniu przedawkowania lub działań niepożądanych (np. tachykardia, nadciśnienie, zaburzenia psychiczne). Ocena wpływu czynników genetycznych (np. fenotyp CYP2D6) na metabolizm atomoksetyny. Materiał biologiczny Krew żylna – pobranie 5 ml krwi do probówki z antykoagulantem (np. EDTA) lub bez antykoagulantu w celu uzyskania surowicy. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego.
Próbka powinna być pobrana w stanie wyciszenia, najlepiej w stałym przedziale czasowym po podaniu dawki (np. 2–4 h po przyjęciu leku), aby uzyskać porównywalne wyniki. Metoda Stężenie atomoksetyny oznacza się metodą chromatografii cieczowej sprzężonej z detekcją masową (LC‑MS/MS) lub wysokosprawną chromatografią cieczową (HPLC) z detekcją UV. Metoda charakteryzuje wysoką czułość (dolny próg wykrywalności ~0,5 ng/ml) oraz precyzję.
Interpretacja wyników Stężenie terapeutyczne – 20‑100 ng/ml (wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od dawki i czasu od podania). Stężenie poniżej zakresu terapeutycznego – może wskazywać na niedostateczną przyjmowanie leku, szybki metabolizm (np. ultrarapid metabolizer CYP2D6) lub nieprawidłowe dawkowanie. Stężenie powyżej zakresu terapeutycznego – zwiększone ryzyko działań niepożądanych, możliwe przedawkowanie, interakcje z inhibitorami CYP2D6.
Brak wykrywalnej atomoksetyny – najczęściej wskazuje na brak przyjmowania leku lub pobranie próbki w bardzo krótkim czasie po podaniu. Uwagi kliniczne Atomoksetyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP2D6; pacjenci będący „ultrarapid metabolizers” mogą wymagać wyższych dawek, natomiast „poor metabolizers” – niższych, aby uniknąć toksyczności. Wynik badania powinien być interpretowany w kontekście dawki, czasu od podania oraz ewentualnych leków współistniejących (np.
inhibitory CYP2D6, inhibitory MAO). Powiązane badania Genotypowanie CYP2D6 – pozwala przewidzieć tempo metabolizmu atomoksetyny. Badania funkcji wątroby (ALT, AST, bilirubina) – ocena zdolności metabolicznych organu. Ocena parametrów sercowo-naczyniowych (ciśnienie krwi, EKG) – istotne przy wysokich stężeniach leku.