AST

Cel badania Badanie określa aktywność enzymu aminotransferazy asparaginianowej (AST) w surowicy krwi. Dzięki temu można ocenić integralność błony komórkowej w narządach, w których enzym występuje – przede wszystkim w wątrobie, sercu, mięśniach szkieletowych, nerkach, trzustce, mózgu i śledzionie. Wzrost stężenia AST odzwierciedla uwolnienie enzymu do krwiobiegu w wyniku uszkodzenia komórek.

Wskazania kliniczne Ostre i przewlekłe choroby wątroby: zapalenie, stłuszczenie, marskość, toksyczne uszkodzenia (leki, alkohol). Uszkodzenia mięśnia sercowego (zawał) oraz mięśni szkieletowych (rabdomioliza, urazy, intensywny wysiłek). Stany wpływające na inne tkanki bogate w AST: choroby nerek, trzustki, mózgu, śledziony. Monitorowanie terapii lekowej o potencjale hepatotoksycznym lub miotoksycznym.

Ocena ogólnego obrazu metabolicznego u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie często obserwuje się współistniejące nieprawidłowości metaboliczne. Diagnostyka przy podejrzeniu hemolizy – hemoliza może sztucznie podnieść wynik AST. Metoda Próbka pobierana jest z żyły – materiał: Krew (surowica).

Aktywność AST oznacza się enzymatycznie, najczęściej metodą spektrofotometryczną opartą na przekształceniu szczawiooctanu i L‑glutaminianu w L‑asparaginian oraz α‑ketoglutaran. Tempo powstania produktu jest proporcjonalne do ilości enzymu w próbce i wyrażane w jednostkach międzynarodowych na litr (U/L). Test jest standaryzowany zgodnie z wytycznymi IFCC.

Interpretacja wyników Zakres referencyjny dla dorosłych wynosi zazwyczaj 10‑40 U/L, ale może się różnić w zależności od laboratorium i populacji (np. Wartość > 40 U/L sugeruje uszkodzenie komórek zawierających AST i wymaga korelacji z innymi enzymami wątrobowymi (ALT, ALP, GGTP) oraz z kliniką pacjenta. Stosunek AST/ALT > 2 jest klasycznym wskaźnikiem uszkodzenia wątroby spowodowanego alkoholem.

Izolowany wzrost AST przy jednoczesnym prawidłowym ALT może wskazywać na uszkodzenie mięśnia sercowego lub szkieletowego, np. po zawału lub intensywnym wysiłku. Wynik może być fałszywie podwyższony w przypadku hemolizy próbki lub po spożyciu dużej ilości białka zwierzęcego w krótkim okresie. U dzieci i młodzieży wartości referencyjne są nieco niższe (≈5‑30 U/L), dlatego interpretacja powinna uwzględniać wiek.