Cel badania Test ASO (antystreptolizynowa O) określa stężenie przeciwciał przeciwko streptolysinie O – enzymowi wydzielanemu przez Streptococcus pyogenes (paciorkowiec z grupy A). Wynik pomaga zidentyfikować świeżą lub niedawno przebyta infekcję oraz ocenić ryzyko wystąpienia powikłań, w tym gorączki reumatycznej, kłębuszkowego zapalenia nerek oraz zespołu PANDAS/PANS, które mogą wpływać na rozwój neurologiczny.
Wskazania kliniczne Potencjalne zakażenie Streptococcus pyogenes (np. angina, szkarlatyna, zapalenie migdałków). Monitorowanie przebiegu i wykrywanie powikłań po infekcji: gorączka reumatyczna, ostre kłębuszkowe zapalenie nerek. Ocena podejrzenia zespołu PANDAS/PANS u dzieci i młodzieży, w tym osób z ASD, które wykazują nagłe nasilenie objawów neuropsychiatrycznych po infekcji.
Wspomaganie diagnostyki różnicowej w przypadkach przewlekłych dolegliwości stawowych, skórnych czy nerkowych. Metoda Próbka: 2–5 ml krwi żylnej pobranej do probówki bez antykoagulantu, po odwirowaniu uzyskuje się surowicę. Analiza odbywa się metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub nefelometryczną, które wykrywają i ilościowo określają przeciwciała IgG przeciw streptolysinie O.
Wynik podawany jest w jednostkach międzynarodowych na mililitr (IU/ml) lub w tradycyjnych jednostkach tytrowych. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Podwyższony poziom (np. 400‑800 IU/ml) sugeruje niedawną infekcję (zwykle w ciągu 1‑3 tygodni od wystąpienia objawów). Dynamiczny wzrost tytru (dwukrotny lub większy wzrost w ciągu 2‑4 tygodni) jest silnym dowodem na aktywne lub nawracające zakażenie.
Utrzymująco wysokie wartości mogą wskazywać na ryzyko powikłań reumatycznych lub nerkowych. Wartości podwyższone bez wyraźnych objawów klinicznych wymagają dalszej oceny i ewentualnego powtórzenia badania. Przygotowanie pacjenta Nie ma wymogu specjalnego przygotowania – badanie można wykonać niezależnie od posiłków. W przypadku monitorowania tytru zaleca się pobranie kolejnej próbki po 2‑4 tygodniach od pierwszego wyniku.
Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych Infekcje paciorkowcem z grupy A mogą wywoływać reakcje autoimmunologiczne, które w niektórych przypadkach prowadzą do nagłego nasilenia objawów neuropsychiatrycznych (np. zaburzenia zachowania, nasilenie objawów autyzmu). Dlatego pomiar przeciwciał ASO jest istotnym elementem oceny przy podejrzeniu PANDAS/PANS oraz w kontekście kompleksowej diagnostyki i monitorowania pacjentów z ASD.