Cel badania Pomiar stężenia D‑arabinitolu w moczu ma na celu wykrycie nadmiernego wydzielania tego metabolitu, który jest charakterystyczny dla grzybów z rodzaju Candida oraz niektórych bakterii jelitowych. Podwyższone wartości mogą świadczyć o: aktywnym zakażeniu grzybiczym (np.
kandydozie układowej), zaburzeniach wchłaniania i metabolizmu węglowodanów, przewlekłej dysbiozie jelitowej, potencjalnym powiązaniu z objawami neurologicznymi u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem.
Wskazania kliniczne ocena podejrzenia kandydozy układowej, zwłaszcza u pacjentów immunosupresyjnych, z cukrzycą lub po długotrwałej antybiotykoterapii, monitorowanie skuteczności leczenia przeciwgrzybiczego, badanie przyczyn biegunek, wzdęć i innych objawów dysbiozy jelitowej, wsparcie diagnostyczne w przypadkach zaburzeń rozwojowych (ASD, PANS/PANDAS), gdzie obserwuje się podwyższony poziom D‑arabinitolu jako potencjalny marker zaburzeń mikroflory jelitowej, rozpoznawanie nietolerancji cukrów prostych i zaburzeń wchłaniania (np.
Metoda Stężenie D‑arabinitolu oznacza się najczęściej metodą chromatografii gazowej sprzężonej z detektorem masowym (GC‑MS) lub wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją UV‑Vis. Analiza wymaga dokładnego przygotowania próbki, w tym odparowania i rozpuszczenia osadu w odpowiednim rozpuszczalniku, co zapewnia wysoką czułość i specyficzność testu.
Materiał Świeżo zebrany mocz (najlepiej poranny), 10‑30 ml, przechowywany w temperaturze 2‑8 °C i dostarczony do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania. Przygotowanie pacjenta Nie należy przyjmować antybiotyków, leków przeciwgrzybiczych, probiotyków ani suplementów zawierających cukry proste (np. fruktozę, glukozę) przez co najmniej 48 h przed pobraniem moczu. Pacjent powinien unikać spożycia produktów fermentowanych (np.
piwo, wino, kiszonki) oraz żywności bogatej w arabinozę (np. suszone owoce, niektóre warzywa) w dniu badania. W przypadku dzieci – pobranie moczu po nocnym odpoczynku, bez podawania pokarmu w ciągu ostatnich 8 h. Interpretacja wyników Wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium, jednak typowe przedziały: 0‑0,5 mg/dl – prawidłowy poziom D‑arabinitolu, brak istotnej infekcji grzybiczej.