Cel badania Pomiar stężenia apolipoproteiny A1 (apo‑A1) w surowicy krwi pozwala oszacować zdolność organizmu do transportu cholesterolu w postaci lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL). Apo‑A1 jest głównym białkiem strukturalnym HDL i odgrywa kluczową rolę w odwrotnym transporcie cholesterolu, co wpływa na profil ryzyka sercowo‑naczyniowego. Wskazania kliniczne Ocena ryzyka miażdżycowego i chorób sercowo‑naczyniowych, w tym zawału serca i udaru mózgu.
Monitorowanie skuteczności terapii lipidowej (statyny, fibraty, suplementy omega‑3). Diagnostyka dyslipidemii o podłożu genetycznym, np. Ocena stanu metabolicznego u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (autyzm, ADHD), u których obserwuje się podwyższony wskaźnik ryzyka sercowo‑naczyniowego. Badanie przy podejrzeniu chorób wątroby, które mogą wpływać na syntezę białek apolipoproteinowych.
Metoda Stężenie apo‑A1 określa się w surowicy metodą immunochemiczną – najczęściej immunoturbidymetrią lub immunonefelometrią. Test wykorzystuje przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko specyficznej epitopowej części apo‑A1, co zapewnia wysoką swoistość i czułość pomiaru.
Interpretacja wyników Zakres wartości referencyjnych może się nieco różnić w zależności od laboratorium, jednak typowo przyjmuje się: Wartość prawidłowa: 1,2‑1,6 g/L (kobiety) oraz 1,3‑1,7 g/L (mężczyźni). Stężenie obniżone (<1,2 g/L): zwiększone ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca, może wskazywać na dyslipidemię typu I lub IIb, niewydolność wątroby, a także na wpływ niekorzystnych czynników stylu życia.
Stężenie podwyższone (>1,7 g/L): może być obserwowane u osób z dobrze kontrolowanym profilem lipidowym, w przebiegu niektórych stanów zapalnych lub przy przyjmowaniu leków podnoszących poziom HDL. Warto podkreślić, że interpretacja powinna uwzględniać cały panel lipidowy (cholesterol całkowity, LDL, HDL, triglicerydy) oraz indywidualne czynniki ryzyka pacjenta. Przygotowanie pacjenta Do pobrania próbki wymagana jest krew żylna – surowica.
Zaleca się: Post przynajmniej 8‑12 godzin przed pobraniem (czczość). Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia alkoholu w dniu badania. Powiadomienie lekarza o przyjmowanych lekach (zwłaszcza statynach, fibratach, suplementach omega‑3) oraz o ewentualnych schorzeniach wątroby. Materiał biologiczny Próbka: krew żylna, surowica. Próbkę należy przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium w ciągu 24 godzin od pobrania.