Cel badania Badanie ma na celu identyfikację w surowicy antygenu mannanowego pochodzącego od gatunków Candida (kod ICD: M-CAND). Obecność tego białka jest wyrazistym wskaźnikiem aktywnej, inwazyjnej infekcji grzybiczej. Wskazania kliniczne Podejrzenie inwazyjnego zakażenia Candida (np. candidemia, zapalenie narządów wewnętrznych). Pacjenci z osłabionym układem immunologicznym – noworodki, osoby starsze, poddawane chemioterapii, po przeszczepach narządów.
Monitorowanie efektywności leczenia przeciwgrzybiczego oraz wczesne wykrywanie nawrotu. Ocena ryzyka infekcji u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, które mogą być bardziej podatne na przemieszczenie drożdżaków z jelit do krwiobiegu ze względu na dysbiozę i częste stosowanie antybiotyków. Uzupełnienie diagnostyki w połączeniu z testem (1→3)-β-D-glukan, hodowlą krwi lub PCR w przypadkach niejednoznacznych.
Metoda Wykorzystuje technikę immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunochemiluminescencję. Przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko mannanowi wiążą się z antygenem w próbce, a powstały kompleks jest wykrywany i ilościowo oznaczany przy użyciu enzymu lub substratu luminescencyjnego, co umożliwia określenie stężenia mannanowego antygenu w jednostkach ng/ml. Materiał i przygotowanie pacjenta Materiał biologiczny: surowica uzyskana z krwi pełnej.
Procedura pobrania: pobranie 5 ml krwi żylnej do probówki bez antykoagulantu, odwirowanie w ciągu 30 min od pobrania przy 4 °C. Przygotowanie pacjenta: nie wymaga głodówki; zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego i dużych dawek suplementów żelaza w dniu pobrania. Próbka musi być wolna od hemolizy i skrzepów – w razie wątpliwości należy pobrać nową próbkę.
Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykryto mannanowy antygen, co sugeruje aktywną lub niedawno rozpoczętą inwazyjną infekcję Candida. Należy potwierdzić wynik dodatkowymi metodami (hodowla, PCR) oraz ocenić objawy kliniczne. Wynik ujemny – nie wyklucza zakażenia, szczególnie w bardzo wczesnym stadium lub przy niskim poziomie antygenu. W grupach wysokiego ryzyka zaleca się powtórzenie badania po 48‑72 h.
Stężenie antygenu może być monitorowane w trakcie terapii – spadek wskazuje na skuteczność leczenia, natomiast ponowny wzrost może sygnalizować nawrot lub niepowodzenie terapii. Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych Osoby z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym z autyzmem, często wykazują dysbiozę jelitową oraz częste kuracje antybiotykowe, co sprzyja kolonizacji drożdżakami i ich przejściowi do krwiobiegu.