Cel badania Badanie ma na celu identyfikację w próbce moczu antygenu bakteryjnego Legionella pneumophila (kod ICD: LEG-AG). Obecność antygenu świadczy o aktualnym zakażeniu i pozwala na wczesne rozpoznanie legionellozy, co jest kluczowe dla szybkiego rozpoczęcia leczenia antybiotykowego. Wskazania kliniczne podejrzenie zapalenia płuc o niejasnym pochodzeniu, szczególnie w okresie letnim lub po ekspozycji na systemy wodne (np.
klimatyzacja, prysznice, baseny); objawy grypopodobne – gorączka, dreszcze, bóle mięśni, suchy kaszel – które nie ustępują po standardowej terapii; ostre zapalenie płuc wywołane przez L.
pneumophila (choroba legionistów) oraz łagodniejsza postać – gorączka Pontiac; pacjenci z obniżoną odpornością, w tym osoby z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), które są bardziej narażone na ciężki przebieg infekcji; monitorowanie skuteczności leczenia u osób już leczonych na legionellozę.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Materiał: pierwsza poranna próbka moczu (najlepsza ze względu na wyższą koncentrację antygenu); Przygotowanie: nie wymaga specjalnej diety ani odstawiania leków; należy zebrać mocz w sterylnym pojemniku, unikać kontaktu z detergentami; próbkę można przechowywać w temperaturze 2‑8 °C nie dłużej niż 24 h przed analizą.
Metoda Analiza wykonywana jest jedną z dwóch technik: immunochromatograficzny test szybki (wynik w 15‑30 min) – wykorzystuje monoklonalne przeciwciała skierowane przeciwko antygenowi L. pneumophila serotypu 1; enzymowo‑immunologiczna metoda ELISA – pozwala na ilościowe określenie stężenia antygenu, co zwiększa czułość (≈80‑90 % w ciągu 2‑3 dni od wystąpienia objawów) i swoistość (>95 %).
Obie metody charakteryzują się wysoką specyficznością, a ich wyniki są interpretowane w kontekście obrazu klinicznego. Interpretacja wyników Pozytywny wynik – wykryto antygen w moczu, co potwierdza aktywną infekcję legionellozą. Zaleca się niezwłoczne wprowadzenie terapii antybiotykowej (np. makrolidy, fluorochinolony) oraz, w miarę możliwości, potwierdzenie hodowlą lub PCR w celu określenia serotypu i wrażliwości na leki. Negatywny wynik – brak wykrywalnego antygenu.