Cel badania Oznaczenie antygenu powierzchniowego wirusa HBV (HBsAg) służy do potwierdzenia aktualnego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B. HBsAg jest pierwszym markerem pojawiającym się po infekcji, co umożliwia wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie monitorowania choroby.
Wskazania kliniczne przesiewowe badanie osób narażonych na zakażenie (kontakt seksualny bez zabezpieczenia, używanie igieł, ekspozycja na zakażoną krew, przeniesienie wertykalne od matki do dziecka), potwierdzenie ostrego lub przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, monitorowanie skuteczności terapii antywirusowej oraz ocena odpowiedzi na leczenie, przed podaniem leków immunosupresyjnych, chemioterapii lub innych terapii obciążających wątrobę, kontrola jakości produktów krwiopochodnych oraz przeszczepów organów, badanie prenatalne w trzecim trymestrze oraz ocena statusu noworodka, ocena ryzyka infekcji wśród osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (np.
ASD), które mogą wymagać częstszych interwencji medycznych. Przygotowanie pacjenta Do pobrania krwi nie jest wymagana specjalna dieta ani odstawienie leków. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości alkoholu w dniu pobrania, aby zmniejszyć ryzyko hemolizy próbki. Materiał biologiczny Krew żylna – surowica lub osocze.
Metoda Oznaczenie HBsAg najczęściej wykonywane jest metodą immunochemiluminescencji (CLIA) lub testem immunoenzymatycznym (ELISA). Obie techniki charakteryzują się czułością >99 % i specyficznością >98 %. Interpretacja wyników HBsAg nieobecny (niereaktywny) – brak aktywnej infekcji. „oknie serologicznym” (4‑12 tygodni po ekspozycji) wynik może być fałszywie ujemny; w takim wypadku zaleca się powtórzenie testu po 4‑6 tygodniach.
HBsAg wykryty (reaktywny) – potwierdzenie aktualnego zakażenia HBV. Dalsze badania (HBV‑DNA, anty‑HBe, anty‑HBc IgM/IgG) określają fazę choroby (ostra vs przewlekła) oraz potrzebę leczenia. Utrzymywanie dodatniego wyniku HBsAg przez ≥6 miesięcy definiuje przewlekłe nosicielstwo, co zwiększa ryzyko marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego. Norma Wynik niereaktywny (brak wykrywalnego HBsAg) jest uznawany za prawidłowy.
Związek z zaburzeniami neurorozwojowymi Osoby z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym z autyzmem, często poddawane są licznym procedurom medycznym i mogą wymagać terapii immunomodulujących. Wczesne wykrycie HBsAg umożliwia podjęcie profilaktyki (np. szczepienie przeciw HBV) oraz uniknięcie dodatkowego obciążenia wątroby, co jest istotne dla utrzymania ogólnego stanu zdrowia i funkcjonowania neurologicznego.