Cel badania Badanie ilościowe HBsAg ma za zadanie wykryć i zmierzyć stężenie antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV) w surowicy krwi. Wynik pozwala określić, czy doszło do aktualnego zakażenia, w jakiej fazie (ostra, przewlekła) oraz monitorować odpowiedź na terapię przeciwwirusową lub po szczepieniu. Wskazania kliniczne Diagnostyka ostrego oraz przewlekłego zakażenia HBV. Ocena ryzyka transmisji wirusa w sytuacjach kontaktu z krwią, np.
przed zabiegami chirurgicznymi lub dentystycznymi. Monitorowanie skuteczności leczenia antywirusowego oraz potwierdzenie serokonwersji (przejście z HBsAg dodatniego na ujemny). Kontrola po szczepieniu przeciwko HBV – wykrycie ewentualnego, krótkotrwałego poziomu antygenu po immunizacji. Badania przesiewowe w grupach wysokiego ryzyka: kobiety w ciąży, pacjenci immunosupresyjni, osoby z niewydolnością nerek, użytkownicy narkotyków dożylnych.
U osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ASD), w celu wykluczenia dodatkowego czynnika immunologicznego wpływającego na stan zapalny wątroby. Kto powinien wykonać badanie? Pacjenci z objawami ostrej choroby wątroby (gorączka, zmęczenie, bóle mięśni, nudności, żółtaczka). Osoby podejrzewane o przewlekłe zapalenie wątroby typu B (objawy marskości, obrzęki, spadek masy ciała).
Osoby po ekspozycji na czynniki ryzykowne – transfuzje, kontakt z zakażoną krwią, używanie igieł. Kobiety w ciąży oraz noworodki – w ramach profilaktyki pionowej transmisji HBV. Pacjenci poddawani terapii immunosupresyjnej, w tym niektóre leki stosowane w zaburzeniach neurorozwojowych. Materiał do badania Krew żylna – 5 ml pobrane do probówki z odpowiednim antykoagulantem (EDTA) lub do probówki bez antykoagulantu w celu uzyskania surowicy, zgodnie z wymaganiami laboratorium.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego. Jeśli jednocześnie planowane jest oznaczenie parametrów biochemicznych wątroby (AST, ALT, bilirubina), zaleca się 8‑10‑godzinny post, aby uniknąć zafałszowania wyników. Metoda Analiza przeprowadzana jest metodą immunochemiczną – najczęściej immunoenzymatycznym testem ilościowym (ELISA) lub testem chemiluminescencyjnym (CLIA).
Wykorzystuje monoklonalne przeciwciała skierowane przeciwko antygenowi powierzchniowemu HBs, które wiążą się z antygenem w surowicy i generują sygnał proporcjonalny do jego stężenia. Interpretacja wyników Wartość referencyjna (norma): ≤ 0,05 IE/ml – wynik uznawany jest za ujemny. Wynik dodatni: stężenie > 0,05 IE/ml wskazuje na aktywną infekcję HBV. Poziom antygenu pozwala rozróżnić: Wczesną fazę ostrego zakażenia – wysokie wartości, które zwykle spadają w ciągu 1‑2 miesięcy.