Cel badania Badanie ma na celu identyfikację somatycznej mutacji aktywującej p.Val617Phe (c.1849G>T) w genie kinazy Janusowej 2 (JAK2), znanej jako JAK2 V617F. Obecność tej mutacji jest charakterystyczna dla licznych nowotworów mieloproliferacyjnych (MPN) i umożliwia potwierdzenie rozpoznania klinicznego oraz optymalizację leczenia.
Wskazania kliniczne Podejrzenie lub potwierdzenie czerwienicy prawdziwej (PV) – ICD‑10 D45 Podejrzenie lub potwierdzenie plamicy samoistnej (ET) – ICD‑10 D47.3 Podejrzenie lub potwierdzenie pierwotnej włóknistości szpiku (PMF) – ICD‑10 D47.1 Ocena ryzyka zakrzepicy u pacjentów z objawami MPN Monitorowanie skuteczności terapii celowanej, w szczególności inhibitorów JAK2 (np.
ruksolitinib) Niejasne cytopenie lub nieprawidłowe wyniki morfologii krwi, gdy istnieje podejrzenie klonalnej proliferacji W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – rozważane u osób z ASD, które wykazują nieprawidłowości hematologiczne lub podejrzewane współistniejące choroby mieloproliferacyjne Materiał biologiczny Krew żylna pobrana do probówki z antykoagulantem EDTA (minimum 2 ml) Opcjonalnie: aspirat szpiku kostnego w probówce heparynowej W sytuacjach trudnych do pobrania krwi – suszona krew na kartce filtracyjnej (DBS) Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania – nie jest konieczny post ani odstawienie leków.
Ważne jest jedynie prawidłowe pobranie krwi w probówce EDTA, aby zapobiec degradacji DNA. Metoda badania Wykrycie mutacji odbywa się przy użyciu jednej lub kombinacji następujących technik, które różnią się czułością i zakresem analizy: Real‑time PCR (allele‑specific PCR) z sondą hydrolytową – pozwala na wykrycie mutacji przy częstotliwości allelicznej poniżej 0,1 %.
Sequencing Sanger – służy jako metoda potwierdzająca wynik PCR oraz umożliwia identyfikację ewentualnych dodatkowych zmian w eksonie 14 JAK2; czułość około 10 % VAF. Next‑Generation Sequencing (NGS) – w ramach panelu genów mieloproliferacyjnych (JAK2, CALR, MPL i inne); wykrywa mutacje z czułością do 1 % i jednocześnie ocenia inne potencjalne zmiany genetyczne.
Interpretacja wyników Wynik dodatni (obecność V617F) – potwierdza klonalną proliferację komórek krwi i w połączeniu z objawami klinicznymi oraz morfologią wspiera diagnozę MPN. Wynik ujemny (brak V617F) – nie wyklucza MPN; zaleca się dalsze badania genetyczne (np. mutacje CALR, MPL) oraz szczegółową ocenę kliniczną.