Cel badania Badanie amylazy w ślinie służy do określenia aktywności enzymu amylazowego w wydzielinie ślinowej. Wynik pozwala: ocenić funkcję i stan gruczołów ślinowych, monitorować reakcję układu współczulnego (stres), rozróżnić źródło podwyższonego poziomu amylazy w surowicy (ślinowy vs trzustkowy), wsparcie diagnostyki chorób trzustki oraz stanów zapalnych jamy ustnej.
Wskazania kliniczne badanie funkcji gruczołów ślinowych przy podejrzeniu zapalenia, niedoczynności lub po radioterapii, ocena reakcji autonomicznego układu nerwowego na stres – przydatne w diagnostyce i monitorowaniu zaburzeń neurorozwojowych, w tym ASD, PANS/PANDAS, differencjacja przy podwyższonej amylazie w surowicy (ICD‑10 K85 – ostre zapalenie trzustki, K86 – inne choroby trzustki), monitorowanie postępu leczenia w chorobach zapalnych jamy ustnej (np.
zapalenie przyzębia), badanie w ramach badań przesiewowych w zespołach badawczych nad reakcją stresową u dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi. Materiał Ślina – 2 ml niepobudzanej (bez żucia) wydzieliny pobrana w warunkach kontrolowanych.
Przygotowanie pacjenta Nie jeść, nie pić (z wyjątkiem wody) oraz nie palić papierosów przez co najmniej 30 min przed pobraniem próbki, Unikać żucia gumy, szczotkowania zębów i płukania jamy ustnej środkami odświeżającymi przez 15 min przed pobraniem, Przed pobraniem wypłukać usta wodą i pozostawić do wyschnięcia, Najlepiej pobrać próbkę rano, po przebudzeniu, aby zmaksymalizować naturalną aktywność enzymu. Metoda W laboratorium stosuje się enzymatyczny test kolorometryczny.
Enzym amylaza katalizuje rozkład skrobi na maltozę, co prowadzi do zmiany absorbancji w reakcji z odczynnikiem (np. Intensywność zmiany jest proporcjonalna do aktywności amylazy i wyrażana w jednostkach międzynarodowych na litr (U/L). Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj 20‑150 U/L (normy mogą się różnić w zależności od laboratorium i użytej metody), Wynik podwyższony: może wskazywać na zwiększoną aktywność współczulną (np.
stres, lęk), zapalenie lub uszkodzenie gruczołów ślinowych, niedawny posiłek bogaty w węglowodany, a w niektórych przypadkach na makroamylazemię lub współistniejące zaburzenia trzustki, Wynik obniżony: sugeruje niedoczynność gruczołów ślinowych (np.