Cel badania Pomiar aktywności amylazy w płynie pobranym z jam ciała (np. płyn otrzewnowy, opłucnowy, torbielowy) ma na celu ocenę funkcji trzustki oraz identyfikację patologicznych wycieków enzymatycznych. Wynik pomaga rozróżnić przyczyny podwyższonego poziomu amylazy w innych materiałach biologicznych.
Wskazania kliniczne Ostre lub przewlekłe zapalenie trzustki, zwłaszcza gdy wyniki w surowicy są niejednoznaczne Uraz brzuszny lub klatki piersiowej z podejrzeniem uszkodzenia trzustki Obrzęk lub ropnie w jamie brzusznej, płyn w opłucnej, podejrzenie przetoki trzustkowej Monitorowanie leczenia chorób trzustki, w tym pooperacyjnego Diagnostyka niektórych nowotworów trzustki oraz guzów wydzielających amylazę Ocena stanów zapalnych gruczołów ślinowych (np.
zapalenie ślinianek przyśrodkowych) Materiał Płyn z jam ciała – najczęściej płyn otrzewnowy, płyn opłucnowy, płyn z torbieli trzustkowej lub innego wyciekowego zbiornika Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem płynu nie jest wymagana specjalna diety ani odstawienie leków, chyba że lekarz zaleci inaczej. Procedura pobrania odbywa się sterylnie, najczęściej w warunkach szpitalnych, przy użyciu kaniuli lub igły pod kontrolą obrazową (USG, tomografia).
Metoda Aktywność amylazy określa się enzymatycznym testem spektrofotometrycznym, w którym enzym katalizuje rozkład podłoża (zwykle zasady amylazy) do produktów absorbujących światło w określonej długości fali. Wynik podaje się w jednostkach międzynarodowych na litr (U/L) lub w jednostkach na mililitr (U/mL) płynu. Interpretacja wyników Wartości prawidłowe – zależą od rodzaju płynu; w płynie otrzewnowym zwykle Podwyższony poziom – sugeruje wyciek enzymatyczny z trzustki (np.
przetoka, uraz), ostre zapalenie trzustki, nowotwór trzustki, zapalenie gruczołów ślinowych lub obecność makroamylazemia. Obniżony poziom – rzadko klinicznie istotny, może wynikać z rozcieńczenia płynu lub niewydolności trzustki w zaawansowanym stadium choroby.
Związek z diagnostyką zaburzeń neurorozwojowych U osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, obserwuje się wyższą częstość występowania nieprawidłowości metabolicznych i zapalnych, które mogą wpływać na funkcję trzustki. Badanie amylazy w płynie z jam ciała może stanowić element szerszej oceny ogólnoustrojowej, pomagając wykluczyć lub potwierdzić współistniejące zaburzenia trzustkowe, które mogą wpływać na stan odżywienia i ogólne samopoczucie pacjenta.