Cel badania Określenie dokładnego stężenia amitryptyliny w surowicy krwi w celu: monitorowania skuteczności i bezpieczeństwa leczenia; sprawdzenia przyjmowania leku (adherencji) przez pacjenta; wczesnego wykrycia przedawkowania lub toksyczności.
Wskazania kliniczne ustalenie i utrzymanie stężenia leku w przedziale terapeutycznym u pacjentów leczonych amitryptyliną (ICD‑10: F32, F33 – depresja, F41 – zaburzenia lękowe, G47 – zaburzenia snu); monitorowanie pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na metabolizm cytochromu P450 (np.
inhibitory CYP2D6); ocena ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza kardiotoksyczności (przedłużenie QT) i neurotoksyczności; kontrola terapii w grupie pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), u których często stosuje się wielolekowość i istnieje zwiększona zmienność farmakokinetyczna.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się krew żylna (5‑10 ml) z użyciem probówki bez dodatku antykoagulantu, po której następuje odwirowanie i uzyskanie surowicy. Zalecenia: próbka pobierana w stanie spoczynku, najczęściej rano; przed pobraniem należy zachować co najmniej 12 h odstępu od ostatniej dawki leku (tzw.
poziom spoczynkowy/trough); unikać hemolizy – probówka powinna być delikatnie mieszana i nie przechowywać w skrajnych temperaturach; próbkę transportować w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium w ciągu 24 h. Metoda Stężenie amitryptyliny oznacza się najczęściej przy użyciu: chromatografii cieczowej wysokiej wydajności (HPLC) z detekcją UV lub techniki spektrometrii masowej po chromatografii cieczowej (LC‑MS/MS), które zapewniają wysoką czułość i specyficzność.
Interpretacja wyników Wynik podaje się w ng/ml**. Typowe przedziały: Stężenie podterapeutyczne: Stężenie terapeutyczne: 80‑200 ng/ml (niektóre źródła podają 100‑300 ng/ml) – optymalny efekt kliniczny przy akceptowalnym profilu bezpieczeństwa; Stężenie toksyczne: > 300 ng/ml – zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym arytmii, sedacji, hipotensji i zaburzeń neurologicznych.