Cel badania Badanie określa stężenie aminotransferazy alaninowej (ALT) w surowicy krwi. ALT jest enzymem występującym głównie w hepatocytach; jego podwyższone stężenie wskazuje na uszkodzenie błony komórkowej wątroby i uwolnienie enzymu do krwiobiegu. Wskazania kliniczne Diagnostyka chorób wątroby: zapalenie wątroby wirusowe, autoimmunologiczne, alkoholowe oraz stłuszczeniowe. Ocena toksycznego działania leków (np.
paracetamol, leki przeciwpadaczkowe, statyny) oraz suplementów. Monitoring postępów leczenia chorób wątrobowych oraz po zabiegach chirurgicznych obejmujących wątrobę. Badania przesiewowe w ramach oceny stanu zdrowia, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi przyjmujących leki potencjalnie wpływające na wątrobę. Wspomaganie diagnostyki zespołów metabolicznych, takich jak choroba Wilsona czy hemochromatoza.
Materiał biologiczny Krew żylna pobrana do probówki z antykoagulantem, następnie odwirowana w celu uzyskania surowicy. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi zaleca się 8‑12‑godzinny post, aby uniknąć wpływu posiłku na wyniki enzymatyczne. Należy poinformować pacjenta o konieczności odstawienia leków wpływających na wątrobę (np. paracetamol > 2 g/dobę) po konsultacji z lekarzem.
Metoda Stężenie ALT oznacza się metodą spektrofotometryczną w oparciu o reakcję katalizowaną przez enzym, w której ALT przekształca alaninę i α‑ketoglutaran w pirogronian i glutaminian. Powstały pirogronian jest dalej przekształcany w barwny produkt, którego absorbancja jest mierzona przy długości fali 340 nm. Wynik podaje się w jednostkach międzynarodowych na litr (U/L).
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: 7‑56 U/L (wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium). > 2‑3 krotność górnej granicy normy) sugeruje ostrą lub przewlekłą uszkodzenie wątroby. Wartości lekko podwyższone (do 2‑krotności normy) mogą wystąpić przy łagodnym uszkodzeniu, np. w chorobie niealkoholowej stłuszczeniowej wątroby (NAFLD) lub przy przyjmowaniu leków.
Znaczne podwyższenie (> 10‑krotność normy) wymaga pilnej oceny przyczyn, takich jak ostre zapalenie wątroby, zatrucie toksynami lub martwica wątroby. Współwystępowanie podwyższonego ALT z podwyższonymi aminotransferazami asparaginianową (AST) oraz bilirubiną zwiększa prawdopodobieństwo ciężkiej uszkodzenia wątroby.