Cel badaniaBadanie ma na celu wykrycie obecności amfetaminy oraz jej pochodnych w próbce moczu. Jest to test przesiewowy, który pozwala szybko ocenić, czy w organizmie pacjenta znajdują się substancje psychoaktywne z grupy amfetamin, co jest istotne w diagnostyce nadużywania, kontroli terapii oraz w ocenie przyczyn objawów neurologicznych. Wskazania kliniczne Monitorowanie przestrzegania zaleceń terapeutycznych u pacjentów przyjmujących leki stymulujące (np.
Badania przesiewowe w przypadkach podejrzenia nadużycia amfetaminy – ICD‑10 F15. Ocena przyczyn zachowań agresywnych, zaburzeń uwagi lub innych objawów neurologicznych, które mogą być związane z używaniem stymulantów. Kontrole w miejscu pracy, w sporcie oraz w sytuacjach prawnych. Materiał biologiczny Do badania wykorzystywana jest świeża próbka moczu (minimum 30 ml).
Próbka powinna być pobrana w warunkach higienicznych, najlepiej jako mocz środkowy, aby zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia. Przygotowanie pacjenta Nie należy przyjmować leków zawierających amfetaminę (np. Adderall, Dexedrine) w ciągu co najmniej 24 h przed pobraniem próbki, jeśli nie jest to wskazane przez lekarza. Unikać intensywnego spożycia płynów w ciągu 1 h przed pobraniem moczu, aby nie rozcieńczyć próbki.
Próbkę należy dostarczyć do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania; w razie dłuższego przechowywania zaleca się refrigerację (2‑8 °C). Metoda Test półilościowy opiera się na immunochromatograficznej metodzie immunoenzymatycznej (ELISA) lub na pasku testowym typu lateral flow. Próbka moczu jest mieszana z odczynnikiem zawierającym przeciwciała specyficzne dla amfetaminy.
Powstaje reakcja wiązania, której intensywność jest oceniana wizualnie lub przy pomocy prostego czytnika, co pozwala określić jedną z kilku kategorii stężenia: Negatywny (poniżej progu wykrywalności) Niski (+) – stężenie 300‑999 ng/ml Średni (++) – stężenie 1000‑1999 ng/ml Wysoki (+++) – stężenie ≥2000 ng/ml Interpretacja wyników Negatywny wynik oznacza, że w próbce nie wykryto amfetaminy powyżej ustalonego progu (zwykle 300 ng/ml).
Wynik ten nie wyklucza jednak bardzo niskich stężeń lub przyjęcia substancji poza okresem detekcji. Pozytywny wynik (dowolny z poziomów +, ++, +++) wskazuje na obecność amfetaminy w moczu w przybliżonych granicach stężenia.