Cel badania Test ma na celu wykrycie i ilościowe oznaczenie amfetaminy i jej głównych metabolitów (m.in. metamfetaminy, 4‑hydroksy‑amfetaminy) w próbce moczu. Wynik pozwala ustalić, czy w ostatnich dniach doszło do przyjęcia substancji psychoaktywnej, a także monitorować prawidłowość leczenia lekami stymulującymi u pacjentów z ADHD, ASD lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Wskazania kliniczne Kontrola przyjmowania leków zawierających amfetaminę (np.
Adderall, Vyvanse, metylfenidat) w ramach terapii ADHD lub innych zaburzeń neurorozwojowych. Badanie przesiewowe przy podejrzeniu nadużycia substancji psychoaktywnych. Ocena zgodności z zaleceniami terapeutycznymi oraz wykrywanie ewentualnego nielegalnego użycia amfetaminy. Wsparcie diagnostyki różnicowej w zaburzeniach zachowania u osób z ASD, gdzie objawy mogą być mylone z efektami używania stymulantów. Potwierdzenie użycia substancji w kontekście prawnym (np.
wypadki drogowe, ocena zdolności do pracy). Materiał biologiczny Jednorazowa próbka moczu (minimum 30 ml), pobrana w warunkach aseptycznych. Próbka powinna zostać dostarczona do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania lub, w razie dłuższego transportu, przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, aby zapobiec degradacji metabolitów. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych przygotowań dietetycznych ani farmakologicznych.
Pacjent powinien poinformować laboratorium o przyjmowanych lekach stymulujących oraz suplementach, które mogą wpływać na wynik testu. W przypadku testu kontrolnego istotne jest podanie dokładnej historii przyjmowanych preparatów. Metoda Badanie realizowane jest w dwóch fazach: Etap przesiewowy – test immunoenzymatyczny (ELISA) lub immunochromatograficzny, dający szybkie wskazanie obecności amfetaminy.
Etap potwierdzający – chromatografia gazowa ze spektrometrią mas (GC‑MS) lub chromatografia cieczowa z tandemową spektrometrią mas (LC‑MS/MS), umożliwiająca precyzyjne określenie stężenia amfetaminy oraz jej metabolitów (anfetamina, metamfetamina, 4‑hydroksy‑amfetamina). Interpretacja wyników Wynik wyrażany jest w nanogramach na mililitr (ng/ml).
Progi interpretacyjne: Wartość poniżej progu wykrywalności (zwykle Wartość powyżej progu wykrywalności – sugeruje przyjęcie amfetaminy lub jej metabolitów w okresie od 1 do 3 dni, zależnie od dawki, częstotliwości i indywidualnego tempa metabolizmu. W kontekście terapii lekami stymulującymi wynik musi być zestawiony z informacją o przyjętej dawce i czasie od ostatniej podanej tabletki. Ograniczenia i czynniki wpływające na wynik Substancje strukturalnie podobne (np.