Cel badania Test wykrywa obecność amfetaminy oraz jej głównych metabolitów w próbce moczu. Wynik umożliwia określenie, czy dana osoba spożyła amfetaminę w ostatnim okresie, co jest istotne w diagnostyce zatrucia, monitoringu terapii oraz w ocenie wpływu substancji psychoaktywnych na funkcjonowanie neurologiczne, w tym u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wskazania kliniczne Podejrzenie zatrucia amfetaminą (objawy: pobudzenie, tachykardia, podwyższona temperatura, zaburzenia psychiczne). Kontrola przestrzegania zaleceń terapeutycznych w leczeniu ADHD lub innych schorzeń, w których stosuje się substancje stymulujące. Badanie przesiewowe w sytuacjach prawnych, zawodowych lub sportowych. Ocena wpływu używania amfetaminy na przebieg zaburzeń neurorozwojowych, w tym ASD, PANS/PANDAS. Materiał biologiczny Próbka moczu (kod ICD: P07).
Zaleca się pobranie próbki w połowie dnia, po minimum 2‑godzinnym okresie bez oddawania moczu, aby uzyskać reprezentatywną koncentrację metabolitów. Przygotowanie pacjenta Nie przyjmować leków zawierających amfetaminę ani suplementów stymulujących w ciągu 24 h przed pobraniem próbki, o ile nie jest to część stałej terapii. Unikać spożycia dużych ilości kwasów (np.
soków cytrusowych) oraz produktów zawierających kofeinę w nadmiernych ilościach, które mogą wpływać na wynik testu immunochemicznego. Próbka powinna być pobrana w czystym pojemniku, nieprzezroczystym, zabezpieczonym przed zanieczyszczeniami. Metoda Wstępna kwalifikacja odbywa się metodą immunochromatografii (test paskowy).
W przypadku wyniku dodatniego lub niejednoznacznego zaleca się potwierdzenie metodą chromatografii gazowej sprzężonej ze spektrometrią mas (GC‑MS) lub wysokosprawnej chromatografii cieczowej (LC‑MS/MS), które pozwalają na dokładną identyfikację i ilościową ocenę amfetaminy oraz jej metabolitów (np. anfetyloamina, N‑metylowa amfetamina).
Interpretacja wyników Negatywny wynik – brak wykrywalnych ilości amfetaminy w próbce; nie wyklucza jednak bardzo wczesnego pobrania próbki po spożyciu (okres okienka wykrywalności 1‑3 dni). Pozytywny wynik – obecność amfetaminy lub jej metabolitów powyżej ustalonego progu (zazwyczaj 500 ng/ml w standardowym teście immunologicznym). Wymaga dalszej weryfikacji metodą potwierdzającą.