Cel badania Określenie stężenia alkoholu metylowego (metanolu) w krwi w celu potwierdzenia zatrucia, oceny jego nasilenia oraz monitorowania leczenia. Metanol jest toksycznym alkoholem, którego przedawkowanie może prowadzić do poważnych uszkodzeń narządów, w szczególności układu nerwowego i wzroku. Wskazania kliniczne Ostry zespół zatrucia metanolem (ICD‑P65). Objawy neurologiczne lub okulistyczne po spożyciu nieznanego alkoholu (np.
ból głowy, zawroty, zaburzenia widzenia, śpiączka). Monitorowanie skuteczności terapii antidotowej (etanol, fomepizol) oraz hemodializy. Ocena ryzyka długotrwałych uszkodzeń neurologicznych, które mogą nasilać istniejące zaburzenia neurorozwojowe. Materiał Krew pobrana do probówek z antykoagulantem EDTA, heparyną lub surowica – wybór zależy od lokalnych procedur laboratoryjnych. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego.
W przypadkach podejrzenia zatrucia – pobranie próbki możliwie jak najszybciej po wystąpieniu objawów, aby uzyskać wiarygodny wynik. U pacjentów poddawanych terapii hemodializą należy odnotować czas ostatniej sesji, ponieważ może wpływać na stężenie metanolu w osoczu. Metoda Stężenie metanolu oznacza się najczęściej metodą chromatografii gazowej (GC) z detektorem płomieniowo‑jonizacyjnym (FID) lub spektrometrią masową (MS).
Procedura obejmuje: Przygotowanie próbki – deproteinacja i ekstrakcja organiczna. Wprowadzenie próbki do kolumny chromatograficznej, rozdzielenie metanolu od innych składników krwi. Detekcja i ilościowa analiza sygnału, z kalibracją względem standardów metanolu. Interpretacja wyników Stężenie – zazwyczaj nie wywołuje objawów klinicznych; może wystąpić po spożyciu niewielkich ilości metanolu w produktach spożywczych.
20–50 mg/dL (≈ 6,2‑15,5 mmol/L) – ryzyko wystąpienia objawów metabolicznych (kwasica metaboliczna) i neurologicznych. > 50 mg/dL (≈ >15,5 mmol/L) – wysokie ryzyko ciężkiego zatrucia, w tym ślepoty, uszkodzenia mózgu, niewydolności wielonarządowej. Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Uwagi kliniczne Metanol jest metabolizowany w wątrobie do formaldehydu i kwasu mrówkowego, które wywołują kwasicę metaboliczną oraz uszkodzenia nerwowo‑oczna.
Dlatego szybkie określenie jego stężenia jest kluczowe dla podjęcia leczenia. U pacjentów z istniejącymi zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, PANS/PANDAS) ciężkie uszkodzenie neurologiczne wywołane metanolem może nasilić objawy rozwojowe, dlatego monitorowanie i szybka diagnostyka są szczególnie istotne.