Cel badania Badanie polega na oznaczeniu stężenia alfa‑2‑makroglobuliny w płynie mózgowo‑rdzeniowym (CSF). Alfa‑2‑makroglobulina jest dużym inhibitorem proteaz, którego podwyższone stężenie w CSF wskazuje na uszkodzenie bariery krew‑mózg, zwiększoną przepuszczalność naczyniową lub aktywację układu immunologicznego w centralnym układzie nerwowym. Wskazania kliniczne Ocena integralności bariery krew‑mózg w przebiegu zapalnych chorób mózgu (np.
zapalenie opon mózgowo‑rdzeniowych, zapalenie mózgu, stwardnienie rozsiane). Monitorowanie przebiegu i odpowiedzi na leczenie chorób neuroinfekcyjnych oraz autoimmunologicznych. Wspomaganie diagnostyki neurodegeneracyjnych i neuropsychiatrycznych zaburzeń, w tym niektórych form autyzmu i innych zaburzeń neurorozwojowych, gdzie obserwuje się zmiany w składzie białek CSF. Rozpoznanie i kontrola powikłań po urazach głowy oraz krwotokach podpajęczynówkowych.
Metoda Stężenie alfa‑2‑makroglobuliny w CSF oznacza się metodą immunonefelometrii lub immunoturbidymetrii, wykorzystując przeciwciała monoklonalne specyficzne dla tego białka. Analiza wymaga precyzyjnego pomiaru optycznego, a wyniki podaje się w mg/L. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Podwyższone stężenie: sugeruje uszkodzenie bariery krew‑mózg, zwiększoną przepuszczalność naczyniową lub aktywny proces zapalny w CNS.
Może wystąpić w: ostrym zapaleniu opon mózgowych i mózgu, stwardnieniu rozsiałym i innych demielinizujących chorobach, infekcjach bakteryjnych, wirusowych lub grzybiczych ośrodkowego układu nerwowego, urazach mózgu, krwotokach podpajęczynówkowych, niektórych zaburzeniach neurorozwjowych, w tym wybranych podtypach ASD, gdzie obserwuje się podwyższony poziom białek ostrej fazy w CSF.
Obniżone stężenie: rzadko obserwowane; może wskazywać na techniczne problemy przy pobieraniu próbki lub na bardzo niską przepuszczalność bariery krew‑mózg. Przygotowanie pacjenta Pobranie próbki CSF wymaga przeprowadzenia nakłucia lędźwiowego w warunkach sterylnych. Nie jest wymagana specjalna dieta ani okres postu przed zabiegiem, lecz pacjent powinien być poinformowany o konieczności unikania leków przeciwzapalnych (np.
ibuprofen) na 24 h przed zabiegiem, jeśli lekarz nie zaleci innej procedury. Próbka musi być transportowana w temperaturze 2‑8 °C i analizowana jak najszybciej, aby zapobiec degradacji białka. Kod ICD Badanie oznaczone kodem ICD M91 – odnosi się do innych zaburzeń struktury i gęstości kości, jednak w kontekście neurodiagnostyki alfa‑2‑makroglobulina w CSF służy jako marker patologii neurologicznych, w tym powiązanych z zaburzeniami neurorozwojowymi.