Cel badania Badanie oznacza stężenie alfa‑1‑mikroglobuliny (A1M) w próbce moczu. A1M jest białkiem o niskiej masie cząsteczkowej (≈ 26 kDa), które jest swobodnie filtrowane w kłębuszku nerkowym i w 99 % reabsorbowane w nabłonku proksymalnym. Zwiększona jego utrata w moczu wskazuje na upośledzenie funkcji nabłonka kanalików proksymalnych, czyli wczesne uszkodzenie nerkowe. Wskazania kliniczne Wczesne wykrywanie uszkodzenia kanalików proksymalnych przy chorobach nerek (np.
nefropatia cukrzycowa, nefropatia spowodowana lekami, toksynami, choroby genetyczne). Monitorowanie nefrotoksyczności leków stosowanych u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. leki przeciwpadaczkowe, antybiotyki, immunomodulatory w PANS/PANDAS). Rozpoznanie zespołu Fanconi’ego oraz innych zespołów nerkowych z utratą niskocząsteczkowych białek. Ocena progresji przewlekłej choroby nerek (ICD‑10: N18.9 – przewlekła choroba nerek, nieokreślona).
Badanie w kontekście zaburzeń metabolicznych i stanów zapalnych, które mogą wpływać na funkcję kanalików nerkowych. Metoda Stężenie alfa‑1‑mikroglobuliny oznacza się metodą immunochemiczną (np. test immunoenzymatyczny – ELISA) lub immunoturbidymetrią. Próbka moczu jest pobierana w warunkach sterylnych, a wynik podaje się w mg/L lub µg/g kreatyniny, co pozwala na korektę względem stężenia kreatyniny w moczu.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zwykle Podwyższony poziom: wskazuje na upośledzoną reabsorpcję w kanalikach proksymalnych, co może być spowodowane: Uszkodzeniem kłębuszkowo‑kanalikowym (np. nefropatia cukrzycowa, toksyczna). Uszkodzeniem spowodowanym lekami (aminoglikozydy, cyklofosfamid, leki przeciwpadaczkowe). Zespołem Fanconi’ego, wrodzonym lub nabytym. kwasica metaboliczna, hiperkaliemia).
Obniżony poziom: rzadko klinicznie istotny; może wynikać z bardzo niskiego przesączania kłębuszkowego (np. w zaawansowanej niewydolności nerek). Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego. Zaleca się pobranie środkowego strumienia moczu (midstream) w czystej pojemności, najlepiej pierwszego porannego oddania, aby zmniejszyć wpływ czynników zewnętrznych.
Próbkę należy dostarczyć do laboratorium w ciągu 2 godzin od pobrania lub przechowywać w temperaturze 2‑8 °C, nie dłużej niż 24 h. Związek z zaburzeniami neurorozwojowymi U osób z ASD, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi często stosuje się leki o potencjale nefrotoksycznym (np. leki przeciwpadaczkowe, immunomodulatory).