Cel badania Określenie poziomu aldosteronu w surowicy krwi ma na celu ocenę aktywności kory nadnerczy oraz całego układu renina‑angiotensyna‑aldosteron (RAA). Wynik pomaga w rozpoznaniu przyczyn zaburzeń równowagi sodowo‑potasowej, nieprawidłowego ciśnienia krwi oraz patologii nadnerczy. Wskazania kliniczne Podejrzenie pierwotnego nadmiaru aldosteronu (np. guz kory nadnerczy – zespół Conna).
Wtórny wzrost aldosteronu – niewydolność serca, marskość wątroby, zwężenie tętnicy nerkowej. Ocena przyczyn nadciśnienia tętniczego nieodpowiadającego leczeniu (ICD‑I15). Diagnostyka niedoczynności kory nadnerczy (hipoaldosteronizm) – objawy hiponatremii, hiperkaliemii. Monitorowanie terapii antagonistycznej układu RAA (np. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – nadciśnienie i zaburzenia elektrolitowe mogą wpływać na funkcje poznawcze i zachowanie u osób z ASD, PANS/PANDAS.
Metoda Stężenie aldosteronu oznacza się w surowicy krwi żylnej metodą immunochemiczną (np. immunoenzymatycznym testem ELISA lub chemiluminescencyjnym). Testy te wykorzystują przeciwciała specyficzne dla aldosteronu, co zapewnia wysoką czułość i swoistość. Przygotowanie pacjenta Pacjent powinien być w pozycji stojącej przez co najmniej 2 godziny przed pobraniem krwi, aby aktywować układ RAA.
Unikaj spożycia soli (>5 g NaCl) oraz napojów zawierających kofeinę w ciągu 12 h przed badaniem. Nie przyjmuj leków wpływających na układ RAA (np. diuretyki, inhibitory ACE, ARB, betablokery) bez konsultacji z lekarzem – zwykle wymaga 2‑tygodniowego odstawienia. Badanie wykonuje się na czczo; pobranie krwi odbywa się w godzinach porannych (07:00‑09:00), aby zminimalizować rytmiczne wahania poziomu hormonu.
Interpretacja wyników Wartości prawidłowe zależą od metody, ale zazwyczaj mieszczą się w przedziale 4‑31 ng/dl (110‑860 pmol/l) w surowicy. Podwyższony poziom aldosteronu – może wskazywać na pierwotny hiperaldosteronizm (guz lub hiperplazja kory nadnerczy), wtórny hiperaldosteronizm (niewydolność serca, zwężenie tętnicy nerkowej) lub przyjmowanie leków stymulujących układ RAA.
Obniżony poziom aldosteronu – sugeruje niedoczynność kory nadnerczy, uszkodzenie przytarczyc, przyjmowanie antagonistów aldosteronu lub ciężką hipowolemii. W połączeniu z pomiarem reniny (test supresji lub stymulacji) można rozróżnić przyczyny pierwotne od wtórnych. Uwagi dodatkowe W przypadku niejednoznacznych wyników zaleca się powtórzenie badania po odpowiednim przygotowaniu lub wykonanie testu supresji solnej, aby ocenić zdolność układu RAA do regulacji.