Cel badania Test ma na celu zmierzenie aktywności enzymu aldolazy (znanej także jako aldehydaza) w surowicy. Aldolaza jest kluczowym katalizatorem glikolizy, przekształcając fruktozo‑1,6‑bisfosforan w trójfosforan i gliceraldehyd‑3‑fosforan. Enzym ten występuje w wysokich stężeniach w mięśniach szkieletowych, mięśniu sercowym, wątrobie oraz w erytrocytach. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie chorób mięśniowych, m.in.
dystrofii, zapalenia mięśni (myositis) oraz rabdomiolizy. Ocena uszkodzenia mięśnia sercowego po zawale lub innych zdarzeniach kardiologicznych. Wsparcie w rozpoznawaniu chorób wątroby, takich jak zapalenie, marskość czy uszkodzenia spowodowane toksynami. Wykrywanie intensywnej hemolizy, kiedy dochodzi do uwolnienia enzymu z erytrocytów. Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (np.
ASD, PANS/PANDAS), aby wykluczyć lub potwierdzić współistniejące zaburzenia metaboliczne wpływające na funkcjonowanie mięśni i układu nerwowego. Porównanie z innymi markerami mięśniowymi, takimi jak kinaza kreatynowa (CK) czy aminotransferazy (AST, ALT), w celu pełniejszej oceny obrazu klinicznego. Materiał biologiczny Do analizy wykorzystuje się surowicę pobraną z żyły przedniej lub pośrodkowej.
Standardowo pobiera się 3‑5 ml krwi, które umieszcza się w probówce bez dodatku antykoagulantu. Próbka powinna być odwirowana w ciągu 30 min od pobrania, a surowica przechowywana w temperaturze 2‑8 °C do momentu analizy (maksymalnie 24 h). Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagany post ani specjalna dieta. Zaleca się jednak unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu metabolicznego (np.
gorączka, urazy) w ciągu 24 h przed pobraniem, aby nie podwyższyć fałszywie poziomu enzymu. Metoda pomiarowa Aktywność aldolazy wyznacza się metodą enzymatyczną opartą na spektrofotometrycznym pomiarze tempa przekształcenia fruktozo‑1,6‑bisfosforanu w produkty glikolizy. Wynik podaje się w jednostkach enzymatycznych na litr (U/L). W niektórych laboratoriach stosuje się automatyczne analizatory z kalibracją względem standardów międzynarodowych.
Interpretacja wyników Wartości prawidłowe – zazwyczaj 1‑8 U/L u dorosłych, do 10 U/L u dzieci; dokładny zakres zależy od użytej metody i populacji referencyjnej. Podwyższone poziomy sugerują uszkodzenie mięśni szkieletowych lub sercowych, intensywną hemolizę, choroby wątroby lub ciężkie zaburzenia metaboliczne (np. sepsa, niewydolność wielonarządowa).