Cel badania Test jakościowy na albuminę w moczu (mikroalbuminurię) ma na celu wykrycie drobnych ilości tego białka w moczu, które pojawiają się już na wczesnym etapie uszkodzenia kłębuszków nerkowych. Dzięki temu możliwe jest wczesne rozpoznanie nefropatii, zanim wystąpi pełnoobjawowy białkomocz. Wskazania kliniczne Profilaktyczna kontrola nerek u pacjentów z cukrzycą typu 1 i typu 2. Monitorowanie funkcji nerek u osób z nadciśnieniem tętniczym.
Ocena ryzyka nefropatii u pacjentów z przewlekłymi chorobami autoimmunologicznymi (np. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – osoby z ASD, zwłaszcza z towarzyszącym zespołem metabolicznym, otyłością lub insulinoopornością, mogą wymagać regularnych badań nerkowych. Skrining w przypadkach długotrwałego stosowania leków nefrotoksycznych (np. niektóre antybiotyki, leki przeciwzapalne).
Metoda Badanie przeprowadza się na próbce pierwszego porannego moczu, pobranego w warunkach sterylności (próbka środkowa). Wykorzystuje się jedną z dwóch technik: Test paskowy (dipstick) – oparty na immunologicznym oznaczeniu albuminy, pozwala na szybkie określenie obecności białka w zakresie 30‑300 mg/L. Immunoturbidymetria – bardziej precyzyjna metoda laboratoryjna, również wykrywająca albuminę w przedziale 30‑300 mg/L.
Wynik podawany jest w formie jakościowej: ujemny, ślad (mikroalbuminuria) lub pozytywny** (białkomocz). Interpretacja wyników Ujemny – brak wykrywalnej albuminy; ryzyko nefropatii uznawane jest za niskie. Ślad (mikroalbuminuria) – stężenie 30‑300 mg/L; wskazuje na wczesne uszkodzenie kłębuszków, wymaga powtórzenia badania po 2‑3 tygodniach oraz ewentualnej modyfikacji terapii (kontrola glikemii, ciśnienia).
Pozytywny – stężenie powyżej 300 mg/L; sugeruje już rozwiniętą nefropatię i konieczność dalszej diagnostyki, w tym oznaczenia ilościowego albuminy, badania morfologii moczu, oceny wskaźnika filtracji kłębuszkowej (eGFR) oraz konsultacji nefrologa. Przygotowanie pacjenta Aby wynik był wiarygodny, należy zastosować następujące zalecenia: Oddać pierwszy poranny mocz po nocnym odpoczynku; pobrać próbkę środkową (środek strumienia).
Unikać badania bezpośrednio po intensywnym wysiłku fizycznym, który może podwyższyć poziom albuminy. Nie wykonywać testu w trakcie aktywnej infekcji układu moczowego ani przy silnym odwodnieniu. Próbkę należy dostarczyć do laboratorium w ciągu 2 godzin od pobrania lub przechowywać w temperaturze 2‑8 °C, jeśli transport jest dłuższy. Norma W badaniu jakościowym prawidłowy wynik to ujemny.