Cel badania Określenie stężenia albuminy w płynie mózgowo‑rdzeniowym (PMR) oraz wyliczenie ilorazu albuminy CSF/albumina w surowicy (Qalb) służy do oceny przepuszczalności bariery krew‑mózg (BBB). Wynik pomaga rozróżnić przyczyny podwyższonego stężenia białka w PMR – czy jest to wynik uszkodzenia BBB, czy zwiększonej produkcji białka wewnątrz ośrodkowego układu nerwowego. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych (np.
zapalenie opon wywołane infekcją bakteryjną, wirusową, grzybiczą). Ocena uszkodzenia bariery krew‑mózg w chorobach demielinizacyjnych (stwardnienie rozsiane, neuromyelitis optica). Rozpoznanie i różnicowanie chorób neurodegeneracyjnych oraz stanów zapalnych mózgu. Wspomaganie diagnozy zespołów neuroimmunologicznych, w tym PANS/PANDAS. Badanie przy podejrzeniu zaburzeń neurorozwjowych, w tym autyzmu (ASD), gdzie podwyższony Qalb może wskazywać na neuroinflamację.
Ocena stanu odżywienia i funkcji wątroby w kontekście ogólnego obrazu klinicznego pacjenta. Metoda Stężenie albuminy w PMR oznacza się najczęściej metodą immunoturbidymetrii lub nefelometrii, które opierają się na reakcji antycuerpo‑albumina tworzącej kompleksy światła. Do obliczenia ilorazu Qalb potrzebny jest jednoczesny pomiar albuminy w surowicy krwi, co umożliwia ocenę względnej przepuszczalności BBB.
Przygotowanie pacjenta Procedura pobrania PMR wymaga wykonania nakłucia lędźwiowego (punkcji lędźwiowej) w warunkach aseptycznych. Nie jest wymagana specjalna dieta ani post przed pobraniem, chyba że lekarz zaleci inaczej. Pacjent powinien poinformować lekarza o przyjmowanych lekach przeciwzakrzepowych lub innych substancjach wpływających na krzepliwość krwi. Po zabiegu zaleca się krótką obserwację w celu wykrycia ewentualnych powikłań (np.
Interpretacja wyników Qalb (iloraz albuminy CSF/albumina w surowicy) jest interpretowany w zależności od wieku pacjenta: U noworodków i małych dzieci przyjęta granica wynosi Qalb < 0,007. U dzieci i młodzieży Qalb < 0,008. Wartości przekraczające te progi sugerują zwiększoną przepuszczalność BBB i mogą wskazywać na: Ostre lub przewlekłe zapalenie opon mózgowo‑rdzeniowych.
Uszkodzenie bariery w przebiegu stwardnienia rozsianego, choroby Creutzfeldta‑Jakoba, nowotworów mózgu. meningitis bakteryjne, wirusowe). Stan zapalny związany z PANS/PANDAS lub innymi zaburzeniami autoimmunologicznymi. Wynik należy zawsze interpretować w kontekście pełnego obrazu klinicznego oraz innych badań laboratoryjnych i obrazowych.