Cel badania Badanie CH50, zwane także testem całkowitej aktywności hemolitycznej, służy do oceny sumarycznej sprawności układu dopełniacza – zarówno klasycznej, jak i alternatywnej drogi. Wynik odzwierciedla, jak efektywnie surowica potrafi wywołać hemolizę erytrocytów w warunkach laboratoryjnych, co jest wskaźnikiem integralności i dostępności poszczególnych składników dopełniacza. Wskazania kliniczne Podejrzenie pierwotnych lub wtórnych deficytów czynników dopełniacza (np.
Diagnostyka i monitorowanie chorób autoimmunologicznych, w tym toczenia rumieniowatego układowego (SLE) oraz innych schorzeń, w których układ dopełniacza odgrywa istotną rolę. Ocena stanu zapalnego w chorobach przewlekłych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroby zapalne jelit czy przewlekłe infekcje. Badanie przy podejrzeniu zespołów związanych z nieprawidłową regulacją dopełniacza, np. nabytego angioedemy, zespołu hipersensytyzacji immunokompleksowej.
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – pomoc w identyfikacji nieprawidłowości immunologicznych, które mogą nasilać procesy neuro‑zapalne i wpływać na przebieg autyzmu (ASD) oraz innych zaburzeń neurorozwojowych. Metoda Do testu wykorzystuje się surowicę pobraną z żyły (materiał: krew). Próbka jest mieszana z owczymi erytrocytami pokrytymi antygenem (sensytyzowanymi czerwonymi krwinkami).
Aktywne składniki dopełniacza prowadzą do lizy tych komórek, a stopień hemolizy jest określany spektrofotometrycznie przy długości fali 405 nm. Wynik podaje się w jednostkach międzynarodowych na mililitr (U/mL) i porównuje z ustalonym zakresem referencyjnym laboratorium. Interpretacja wyników Wartość obniżona – sugeruje deficyt jednego lub kilku czynników dopełniacza, intensywne zużycie w przebiegu ostrego zapalenia lub obecność inhibitorów (np.
Wartość podwyższona – rzadko obserwowana; może wskazywać na ostre stadium zapalenia, zwiększoną syntezę białek dopełniacza w wątrobie lub reakcję ostrej fazy. Wartość prawidłowa – oznacza, że ogólna zdolność układu dopełniacza jest zachowana, choć nie wyklucza selektywnych niedoborów poszczególnych czynników, które wymagają dalszych badań.
W przypadku nieprawidłowego wyniku zaleca się rozszerzoną diagnostykę: oznaczenie poszczególnych składników (C3, C4, C1q, C5‑C9), testy funkcjonalne AH50 (aktywność alternatywnej drogi) oraz, w razie podejrzenia wrodzonych zaburzeń, badania genetyczne.