Cel badania Badanie ma na celu określenie funkcjonalnej aktywności antytrombiny typu III (AT III) w osoczu. Pomiar ten odzwierciedla zdolność naturalnego inhibitora do neutralizacji trombiny (czynnik IIa) oraz, w mniejszym stopniu, czynnika Xa, co jest istotnym wskaźnikiem integralności układu przeciwzakrzepowego. Wskazania kliniczne Rozpoznanie wrodzonych i nabytych deficytów antytrombiny, które zwiększają ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowo‑płucnej.
Ocena ryzyka zakrzepowego u pacjentów z chorobami nowotworowymi, po dużych zabiegach chirurgicznych, w ciąży lub z zespołem nadpobudliwości płytkowej. Monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa terapii heparyną (frakcjonowaną i niskocząsteczkową), ponieważ heparyna działa poprzez wzmocnienie działania AT III. Kontrola terapii zastępczej antytrombiną u osób z ciężką niewydolnością wątroby, po przeszczepie wątroby lub w stanach, w których wytwarzanie AT jest zaburzone.
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD) – badania wykazały podwyższoną częstość nieprawidłowości w układzie hemostazy i stanach zapalnych; pomiar AT III pomaga wykluczyć współistniejące zaburzenia krzepnięcia. Diagnostyka przy podejrzeniu zespołu antyfosfolipidowego, zapalenia wątroby, czy przy długotrwałym stosowaniu leków wpływających na wątrobę (np.
Materiał biologiczny Plazma pobrana z krwi żylnej do probówki zawierającej antykoagulant cytrynian sodu (Na‑citrate 3,2 %). Próbka powinna być odwirowana w ciągu 30 min od pobrania, a osocze przechowywane w temperaturze 2‑8 °C, nie dłużej niż 24 h przed analizą. Metoda Analiza przeprowadzana jest metodą chromogenną (test chromogenowy). Do próbki dodawany jest syntetyczny podsubstrat, który po aktywacji przez trombinę przekształca się w barwny produkt.
Obecność AT III hamuje tę reakcję – stopień zahamowania jest proporcjonalny do aktywności antytrombiny i wyrażany jako procent w stosunku do wartości referencyjnej. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: 80‑120 % aktywności AT III (zakres może się nieco różnić w zależności od laboratorium). Obniżona aktywność ( sugeruje niedobór AT III (dziedziczny lub nabyty), zwiększone ryzyko zakrzepicy, wpływ leków (np.
estrogeny, niektóre antybiotyki) lub konsumpcję AT w stanach zapalnych. Podwyższona aktywność (>120 %): rzadko spotykana, może wystąpić po intensywnej terapii heparyną, w niektórych stanach zapalnych lub przy nadmiernej produkcji AT III. Wyniki powinny być zawsze interpretowane w kontekście historii klinicznej, aktualnego leczenia i innych badań hemostazy (np. PT, aPTT, poziom czynników krzepnięcia).