Cel badaniaPomiar poziomu adiponektyny w surowicy krwi ma na celu ocenę aktywności jednego z najważniejszych hormonów wydzielanych przez adipocyty. Adiponektyna zwiększa wrażliwość na insulinę, hamuje procesy zapalne, wspomaga metabolizm kwasów tłuszczowych oraz chroni śródbłonek naczyniowy. Analiza jej stężenia pozwala wykryć nieprawidłowości metaboliczne i ocenić ryzyko rozwoju chorób sercowo‑naczyniowych oraz cukrzycy.
Wskazania kliniczneDiagnostyka i monitorowanie insulinooporności oraz predyspozycji do cukrzycy typu 2.Ocena zespołu metabolicznego, otyłości i zaburzeń lipidowych.Szacowanie ryzyka chorób układu sercowo‑naczyniowego, w tym miażdżycy i nadciśnienia.Kontrola pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, gdzie poziom adiponektyny może być podwyższony.Badania w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, w celu wykrycia współistniejących nieprawidłowości metabolicznych i zapalnych.Ocena skuteczności interwencji terapeutycznych wpływających na wrażliwość na insulinę (np.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjentaMateriał: surowica lub osocze pobrane z żyły (minimum 3 ml).Przygotowanie: zaleca się 8‑12‑godzinny post przed pobraniem krwi; unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia alkoholu w dniu badania; w razie przyjmowania leków wpływających na metabolizm glukozy należy skonsultować się z lekarzem.
MetodaStężenie adiponektyny oznacza się najczęściej metodą immunologiczną – testem immunoenzymatycznym (ELISA) lub immunochemiluminescencji (CLIA). Testy te charakteryzują się wysoką czułością (detekcja w zakresie 0,1‑30 µg/ml) oraz specyficznością, a niektóre zestawy rozróżniają izoformy wysokocząsteczkowe, które mają najsilniejsze działanie metaboliczne. Interpretacja wynikówPoziom niski (zwykle Poziom podwyższony (np.
> 15 µg/ml) – obserwuje się w przewlekłej chorobie nerek, niektórych stanach zapalnych, a także w wyniku terapii zwiększających wrażliwość na insulinę lub po intensywnej aktywności fizycznej.W badaniach nad autyzmem zarówno podwyższone, jak i obniżone wartości adiponektyny mogą wskazywać na zaburzenia metaboliczne współistniejące z ASD; interpretacja powinna być powiązana z pełnym panelem metabolicznym (glukoza, insulina, profil lipidowy).
Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD)Literatura wykazuje korelacje między nieprawidłowymi poziomami adiponektyny a zaburzeniami metabolicznymi u osób z autyzmem, takimi jak zwiększona rezystencja na insulinę, dyslipidemia oraz podwyższony wskaźnik zapalny. Badanie adiponektyny może być częścią kompleksowej oceny metabolicznej w ramach diagnostyki współistniejących chorób u pacjentów z ASD, pomagając w planowaniu interwencji dietetycznych i farmakologicznych.