Cel badania Badanie polega na oznaczeniu stężenia adiponektyny w surowicy krwi. Celem jest ocena funkcji metabolicznych organizmu, w szczególności regulacji glukozy i kwasów tłuszczowych, oraz identyfikacja ryzyka rozwoju otyłości, insulinooporności, cukrzycy typu 2 i chorób układu sercowo-naczyniowego. Wynik może również wspierać diagnostykę i monitorowanie zaburzeń metabolicznych obserwowanych u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak ASD czy PANS/PANDAS.
Wskazania kliniczne Ocena ryzyka i monitorowanie otyłości (ICD‑10: E66) Diagnostyka i kontrola insulinooporności oraz cukrzycy typu 2 (ICD‑10: E11) Ocena czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych Monitorowanie efektów interwencji dietetycznych, farmakologicznych i stylu życia Badania w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS) w celu wykrycia powiązań metabolicznych i zapalnych Wspomaganie oceny stanu zapalnego w chorobach autoimmunologicznych Metoda Stężenie adiponektyny oznacza się metodą immunoenzymatyczną (ELISA) wykorzystującą przeciwciała monoklonalne specyficzne dla ludzkiej adiponektyny.
Materiałem badawczym jest krew żylna pobrana do probówki bez dodatku antykoagulantu, z której po wirowaniu uzyskuje się surowicę. Próbka powinna pochodzić od pacjenta po 8‑12‑godzinnym poście, aby uniknąć wpływu posiłku na poziom hormonu. Interpretacja wyników Wartości referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium, jednak typowy zakres dla dorosłych wynosi 5‑30 µg/ml.
Interpretacja: Poziom niski (poniżej dolnej granicy normy) – może wskazywać na zwiększone ryzyko insulinooporności, otyłości, cukrzycy typu 2 oraz niekorzystny profil lipidowy; częściej obserwowany u pacjentów z zespołem metabolicznym. Poziom podwyższony (powyżej górnej granicy normy) – może być związany z ochronnym działaniem przeciwzapalnym, ale także może występować w niektórych stanach przewlekłego zapalenia lub w odpowiedzi na terapię zwiększającą wrażliwość na insulinę.
W kontekście ASD i innych zaburzeń neurorozwojowych – niektóre badania sugerują, że niższe stężenia adiponektyny mogą korelować z nasiloną dysfunkcją metaboliczną i zwiększoną podatnością na stany zapalne, co może wpływać na objawy neurobehawioralne.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi należy: Wykonać post trwający 8‑12 godzin (woda dozwolona, napoje słodzone i jedzenie zakazane) Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu emocjonalnego w dniu pobrania Zgłosić lekarzowi przyjmowane leki, szczególnie środki wpływające na metabolizm glukozy i lipidów (np.