Przejdź do treści

ADAMTS 13 - inhibitor (diagnostyka zakrzepowej plamicy małopłytkowej - róznicowanie postaci wrodzonej i nabytej)

Cel badania Test służy do wykrycia przeciwciał hamujących enzym ADAMTS13 oraz do ilościowego określenia ich stężenia w osoczu. Dzięki temu możliwe jest odróżnienie postaci wrodzonej (genetyczny deficyt enzymu) od nabytej (autoimmunologiczne inhibitory) zakrzepowej plamicy małopłytkowej. Wskazania kliniczne Nagły spadek liczby płytek krwi, objawy mikroangiopatii i niewydolność wielonarządowa sugerujące TTP.

Potrzeba rozróżnienia wrodzonego deficytu ADAMTS13 od nabytej autoimmunologicznej postaci choroby. Kontrola skuteczności terapii immunosupresyjnej, wymiany osocza lub innych interwencji u pacjentów z nabytym TTP. Ocena nieprawidłowości w morfologii krwi u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie mogą występować współistniejące zaburzenia hematologiczne. Różnicowanie TTP od innych zespołów mikroangiopatii, np. zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS).

Materiał biologiczny Osocze pobrane z żyły w probówce z antykoagulantem cytrynianowym (3,2 %). Minimalna objętość próbki: 0,5 ml czystego osocza. Próbka musi być przetworzona w ciągu 30 min od pobrania – odwirowana i natychmiast schłodzona (4 °C), następnie zamrożona przy –20 °C lub niżej do momentu analizy.

Przygotowanie pacjenta Próbkę pobiera się w stanie spoczynku, najlepiej przed podaniem leków przeciwzakrzepowych, płynów infuzyjnych oraz preparatów immunosupresyjnych, które mogą wpływać na wynik testu. Nie wymaga się specjalnej diety ani długotrwałego postu. Metoda Analizę przeprowadza się metodą funkcjonalną, najczęściej wykorzystującą test Bethesda lub assay z podłożem FRET (fluorescencyjny podkład).

Procedura obejmuje: Dodanie określonej objętości osocza pacjenta do mieszaniny zawierającej stałą ilość rekombinowanego enzymu ADAMTS13. Inkubację w kontrolowanych warunkach (temperatura, czas), po czym mierzy się resztkową aktywność enzymu. Obliczenie stężenia inhibitorów w jednostkach Bethesda (U) lub w międzynarodowych jednostkach (IU/ml) na podstawie stopnia zahamowania enzymu.

Interpretacja wyników Aktywność ADAMTS13 > 50 % (bez inhibitorów) – wynik prawidłowy, brak klinicznie istotnego deficytu. Aktywność ADAMTS13 0,5 U Bethesda – wskazuje na nabyty TTP. Aktywność ADAMTS13 – sugeruje wrodzony (dziedziczny) deficyt enzymu. Aktywność 10‑50 % – wynik pośredni; wymaga dalszej oceny klinicznej, ewentualnego powtórzenia badania oraz korelacji z innymi parametrami (np. poziomami VWF, morfologia krwi).