Cel badania Wskaźnik ACR (Albumin-to-Creatinine Ratio) określa ilość albuminy (białka) w stosunku do kreatyniny w jednorazowym próbce moczu. Dzięki temu możliwe jest szybkie i wiarygodne wykrycie mikroalbuminurii, czyli niewielkiego, ale istotnego zwiększenia wydzielania albuminy, które jest wczesnym markerem uszkodzenia nerek.
Wskazania kliniczne Monitorowanie funkcji nerek u pacjentów z cukrzycą mellitus (ICD‑10: E11.21, E10.21) Ocena ryzyka i progresji przewlekłej choroby nerek (CKD) (ICD‑10: N18.9, N18.3‑N18.5) Badanie przesiewowe w ramach profilaktyki nefropatii (ICD‑10: Z13.6) Diagnostyka i kontrola proteinurii w chorobach autoimmunologicznych, np. zespoły PANS/PANDAS Ocena nefrotoksyczności leków stosowanych długoterminowo (np.
niesteroidowe leki przeciwzapalne, antybiotyki aminoglikozydowe) W kontekście zaburzeń neurorozwojowych, monitorowanie funkcji nerek u osób z ASD, które mogą przyjmować leki o potencjalnym wpływie nefrotoxicznym lub wykazywać zaburzenia metaboliczne zwiększające ryzyko nefropatii. Materiał biologiczny Jednorazowa, nieprzetworzona próbka moczu, najlepiej pierwszego porannego oddania, ponieważ jest najbardziej skoncentrowana i minimalizuje wpływ zmienności diuretycznej.
Metoda Analiza laboratoryjna polega na jednoczesnym oznaczeniu stężenia albuminy (mg/dL) oraz kreatyniny (mmol/L) w próbce moczu przy użyciu metod immunochemicznych (np. immunoturbidymetria) oraz enzymatycznych. Wynik wyrażany jest jako stosunek mg albuminy / g kreatyniny (lub mg/mmol, w zależności od jednostek przyjętych w laboratorium). Interpretacja wyników ACR – prawidłowy wynik, brak znaczącej utraty białka.
30–300 mg/g (3–30 mg/mmol) – mikroalbuminuria, wczesny znak uszkodzenia nerek, wymaga dalszej oceny i monitoringu. > 300 mg/g (>30 mg/mmol) – makroalbuminuria (proteinuria), wskazuje na zaawansowane uszkodzenie nerek, konieczna dalsza diagnostyka (np. badanie moczu 24‑godzinnego, ultrasonografia nerek). Wartości należy interpretować w kontekście klinicznym, uwzględniając wiek, płeć, obecność chorób współistniejących oraz przyjmowane leki.
Przygotowanie pacjenta Najlepsza próbka to pierwsze poranne oddanie moczu. Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużej ilości płynów w ciągu 12 h przed pobraniem, aby nie rozcieńczać moczu. Nie ma konieczności stosowania diety specjalnej ani postu; jedynie należy unikać leków moczopędnych (np. furosemid) w ciągu 24 h przed badaniem, jeśli to możliwe.