Cel badaniaAnaliza ilościowa acetonu – jednego z trzech ciał ketonowych (obok acetoacetanu i β‑hydroksymaślanu) – w wybranym materiale biologicznym.
Wynik pozwala stwierdzić, czy organizm znajduje się w stanie ketozy, a także wykryć początkowe etapy kwasicy ketonowej.Wskazania kliniczneKontrola pacjentów z cukrzycą typu 1 i 2 pod kątem ryzyka rozwoju kwasicy ketonowej.Ocena metabolizmu przy stosowaniu diet niskowęglowodanowych, ketogenicznych lub podczas długotrwałej głodówki.Diagnostyka zaburzeń przemiany tłuszczów oraz nieprawidłowej produkcji ciał ketonowych.Monitorowanie stanu metabolicznego w chorobach neurologicznych i zaburzeniach neurorozwojowych, w tym w spektrum autyzmu, gdzie obserwuje się niekiedy zmiany w szlakach energetycznych.Ocena wpływu leków lub suplementów (np.
środki przeciwcukrzycowe, środki wspomagające ketogenezę) na poziom ketonów.Badanie w sytuacjach nagłego pogorszenia stanu klinicznego – nudności, wymioty, przyspieszone oddychanie – w celu wykluczenia kwasicy ketonowej.Materiał biologicznyMocz – najczęściej wykorzystywany do szybkiego testu przesiewowego; pozwala na ocenę obecności acetonu w wydzielinie.Surowica lub osocze – stosowane w bardziej precyzyjnych analizach laboratoryjnych, umożliwiają dokładny pomiar stężenia w jednostkach molarnych.Oddech – pomiar acetonu w wydychanym powietrzu (np.
za pomocą analizatora podczerwieni) może być użyteczny jako nieinwazyjna metoda monitorowania ketozy.MetodaStężenie acetonu wyznacza się najczęściej jedną z następujących technik:Enzymatyczny test oparty na reakcji acetonazy, który przekształca aceton w acetaldehyd, generując sygnał kolorowy lub elektrochemiczny – metoda szybka, dostępna w rutynowych laboratoriach.Chromatografia gazowa z detektorem masowym (GC‑MS) – zapewnia najwyższą czułość i specyficzność, umożliwiając wykrycie stężeń w granicach picomoli.Chromatografia cieczowa sprzężona z spektrometrią mas (LC‑MS) – alternatywa dla GC‑MS, szczególnie przy analizie surowicy.Spektroskopia podczerwieni w płucach (breath acetone analyzer) – nieinwazyjna metoda służąca do codziennego monitorowania ketozy.Przygotowanie pacjentaPrzy pobieraniu moczu nie wymaga się specjalnych ograniczeń; zaleca się zebranie próbki porannej, aby uzyskać najwięcej ketonów.Przy pobieraniu krwi pacjent powinien być na czczo co najmniej 8‑10 godzin, aby wyeliminować wpływ ostatniego posiłku.Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia alkoholu w ciągu 24 h przed pobraniem, gdyż mogą one podwyższyć poziom acetonu.Próbkę należy przechowywać w tem...
Regularne monitorowanie acetonu może pomóc w ocenie wpływu diety ketogenicznej, suplementacji MCT czy leków modyfikujących metabolizm na funkcje neurologiczne.Kod ICDACETON – kod przyjęty w klasyfikacji ICD dla testu oznaczającego stężenie acetonu w materiale biologicznym.